Creative Commons License
Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons.
logo arlima

Adam de Clermont

Biographie

Clerc du dominicain Guy de La Tour du Pin, évêque de Clermont (Puy-de-Dôme)

Bibliographie

Généralités
  • Chevalier, Ulysse, Répertoire des sources historiques du Moyen Âge. Bio-bibliographie, nouv. Éd., Paris, Picard, t. 1, 1899, col. 35. *
  • Daunou, [Pierre-Claude-François], « Vincent de Beauvais, auteur du Speculum maius terminé en 1256 », Histoire littéraire de la France, Paris, Firmin Didot, Treuttel et Wurtz, t. 18, 1835, p. 449-519. (p. 472)
  • Daunou, [Pierre-Claude-François], « Adam », Histoire littéraire de la France, Paris, Firmin Didot, Treuttel et Wurtz, t. 19, 1838, p. 434.
  • Fabricius, Bibliotheca latina medii aevi, 1734, I 8, 9, 404; I 21 (2a, 8')
  • Fournier, P., « Adam de Clermont », Dictionnaire de biographie française, Paris, Letouzey et Ané, t. 1, 1932, col. 481.
  • Molinier, Auguste, Les sources de l'histoire de France des origines aux guerres d'Italie (1494), Paris, Picard, 1901-1906, 6 t. (t. 3, p. 95-96, no 2527) [DC: t. 1-4] [IA: t. 5-6]
  • Palmieri, Silvia, « Il manoscritto lat. 431 della Biblioteca Estense di Modena e lo Speculum historiale di Vincenzo di Beauvais », Vincent of Beauvais Newsletter, 30, 2005, p. 2-7.
  • Potthast, August, Bibliotheca medii aevi. Wegweiser durch die Geschichtswerke des europaïschen Mittelalters bis 1500, Berlin, Weber, 2e éd., 1896, t. 1, p. 12. *
  • Potthast, August, et al., Repertorium fontium historiae Medii Aevi, Roma, Istituto storico italiano per il medio evo, t. 2, 1967, p. 117, s. v. Adam Claromontensis. *
  • Quétif, Jacques, et Jacques Échard, Scriptores ordinis Praedicatorum, Paris, Ballard et Simart, 1719, t. 1, p. 419.
  1. Flores historiarum

    Date:Vers 1268-1271 (1276 selon Daunou)
    Dédicataire:Pape Grégoire X (1210–1276)
    Forme:Prose
    Langue:Latin
    Contenu:Chronique composée essentiellement d'extraits du Speculum historiale de Vincent de Beauvais et de la chronique de Gérard Frachet avec continuation jusqu'en 1268.
    Incipit:Incipiunt Flores historiarum ex Historiali Speculo venerabilis viri, fratris Vincentii de ordine fratrum Praedicatorumm excerpti a magistro Adam, clerico domini episcopo Claromontensis. Sanctissimo patri ac domino Gregorio, Apostolicae Sedis summo pontifici, Adam, clericus Claromontensis episcopi, devota pedum oscula beatorum et in ejus oculi gratiam invenire. Quoniam inter causas rationabiles nichil censentur utilius beneficio litterarum, quibus in recreationem spiritus quaedam ex libris doctorum Ecclesiae...
    Explicit: 
    Manuscrits
    1. Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, Plutei, XXI sin. cod. VIII
    2. London, British Library, Arundel, 117
    3. Modena, Biblioteca Estense Universitaria, lat. 431
    4. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 4907
    5. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 4908
    6. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 17551
    7. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 17552
    8. Valenciennes, Bibliothèque municipale, 829
    9. Valenciennes, Bibliothèque municipale, 830

    Éditions modernes
    • « Excerpta e floribus historiarum auctore Adamo Claromontensi », Recueil des historiens des Gaules et de la France, éd. [Joseph-Daniel] Guigniaut et [Natalis] de Wailly, Paris, Imprimerie impériale, t. 21, 1855, p. 75-79. *
      Édition du prologue et du passage relatif aux années 1243-1268.
    • « Ex Adami Claromontensis Floribus historiarum », éd. O. Holder-Egger, Monumenta Germaniae historica, Hannover, Hahn (Scriptores, 26), 1882, p. 591-592. * [MGH]
      Édition de courts extraits relatifs à l'histoire de l'Empire lors des années 1244 à 1268.
    Études
  2. Speculum gestorum mundi

    Date: 
    Dédicataire:Pape Grégoire X (1210–1276)
    Forme:Prose
    Langue:Latin
    Contenu:Abrégé latin du Speculum historiale de Vincent de Beauvais
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    1. London, British Library, Additional, 11413
    2. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 4907A
    3. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 4908A
    4. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 12499
    5. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 12500
    Éditions modernes
    • Aucune
    Études
    • D'Agostino, Alfonso, « Nuova proposta per le fonti dei Fiori e vita di filosafi ed altri savi ed imperadori », Medioevo romanzo, 4, 1977, p. 35-52.
      CR: L. Fasola, dans Annali della Scuola normale superiore di Pisa, 9, 1979, p. 1755. — G. Baldassari, dans Rassegna della letteratura italiana, 85, 1981, p. 556-557.
    • D'Agostino, Alfonso, « Traduzione e rifacimiento nelle letterature romanze medievali », Testo medievale e traduzione. Bergamo, 27-28 ottobre 2000, éd. Maria Grazia Cammarota et Maria Vittoria Molinari, Bergamo, Bergamo University Press et Sestante, 2001, p. 151-172.
    • Delle Donne, Fulvio, « La solitudine del filosofo: variazioni su un "paradigma metaforico" dall'antichità all Medio Evo », Koinonia, 20, 1996, p. 5-31.
    • Fiori e vita di filosafi e d'altri savi e d'imperadori, éd. Alfonso D'Agostino, Firenze, Nuova Italia (Pubblicazioni della Facoltà di lettere e filosofia dell'Università di Milano, 87), 1979, xvi + 242 p.
      CR: ??, dans Studi medievali, 25, 1984, p. 1041.
    • Nadeau, Alain, « Deux abrégés du Speculum historiale par Adam de Clermont: les Flores historiarum et le Speculum gestorum mundi », Vincent de Beauvais: intentions et réceptions d'une oeuvre encyclopédique au Moyen Âge. Actes du XIVe Colloque de l'Institut d'études médiévales, organisé conjointement par l'Atelier Vincent de Beauvais et l'Institut d'études médiévales. 27-30 avril 1988, éd. Monique Paulmier-Foucart, Serge Lusignan et Alain Nadeau, Saint-Laurent, Bellarmin; Paris, Vrin (Cahiers d'études médiévales, Cahier spécial, 4), 1990, p. 413-437.
      CR: Anne Dorothee von den Brincken, dans Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters, 48, 1992, p. 255. — Kevin White, dans Catholic Historical Review, 78:3, 1992, p. 447-449. * [PAO] — ??, dans Revue des sciences philosophiques et théologiques, 76, 1992, p. 373.
    • Nadeau, Alain, Guy de la Tour du Pin O.P. et son clerc Adam de Clermont: les ambitions ecclésiastiques d'un noble évêque au XIIIe siècle, Ph.D., Université de Montréal, 1992, 396 p. [PQDT]
    • Nadeau, Alain, « Adam of Clermont, abbreviator of the Speculum historiale: a re-evaluation », Vincent of Beauvais Newsletter, 18, 1993, p. 6-13.
    • Paulmier, Monique, « Jean Hautfuney, Tabula super Speculum historiale fratris Vincentii. Présentation - Edition A-L », Spicae. Cahiers de l'Atelier Vincent de Beauvais, 2, 1980, p. 19-263.

Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 31 janvier 2009



Signaler une erreur ou une omission