Creative Commons License
Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons.
logo arlima

Hildegard von Bingen

Hildegarde de Bingen | Hildegard of Bingen

Biographie

Née vers 1098 — Morte au monastère de Rupertsberg le 17 septembre 1179

Bibliographie

Recueils
  • Hildegardis Bingensis Opera minora, éd. H. Feiss, C. Evans, B. M. Kienzle, C. Muessig, B. Newman et P. Dronke, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum, Continuatio Mediaevalis, 226), 2007.
    CR: Thomas M. Izbicki, dans The Medieval Review, 09.07.02. [lien]
Recueils de traductions
  • en français:
    • Louanges, présentation et traduction des poésies complètes de Hildegarde de Bingen, Paris, La Différence (Collection Orphée), 1990, 127 p.
    • « Hildegarde de Bingen, Chants et Lettres (choix) », traduit du latin, présenté et annoté par Laurence Moulinier, dans Voix de femmes au Moyen Âge: savoir, mystique, poésie, amour, sorcellerie, XIIe-XVe siècle. Édition établie sous la direction de Danielle Régnier-Bohler, Paris, Laffont (Bouquins), 2006, p. 77-124.
  • en suédois:
    • Hildegard av Bingen, Hennes liv, hennes texter. Inledning samt urval och översättning av de latinska texterna av Gunilla Iversen, Cordia, 1997.
Généralités
  • Altenburg, Tilo, Soziale Ordnungsvorstellungen bei Hildegard von Bingen, Stuttgart, Hiersemann (Monographien zur Geschichte des Mittelalters, 54), 2007, xii + 418 p.
  • Beer, Frances, Women and Mystical Experience in the Middle Ages, Woodbridge, Boydell Press, 1992, 174 p.
  • Beer, Frances Fitzgerald, Guerriera e amante: le grandi mistiche del Medioevo, Genova, ECIG (Nuova Atlantide), 1993, 240 p.
  • Blumenfeld-Kosinski, Renate, Poets, Saints, and Visionaries of the Great Schism, 1378-1417, University Park, Pennsylvania State University Press, 2006, x + 240 p.
  • Burnett McInerney, Magdalen, Flames Fed from Within: Medieval Women and Mystical Writing, Ph.D., University of California, Berkeley, 1994, 271 p. [PQDT]
  • Curic, Anton, Hildegard von Bingen: Heilige und Heilerin, Köln, H-und-L, 1998, 320 p.
  • Flanagan, Sabina, Hildegard of Bingen, 1098–1179: A Visionary Life, London et New York, Routledge, 1989, xiv + 230 p. — Réimpr.: 1991; 1995. — 2e éd., 1998, xvi + 227 p.
  • Flynn, William T., « The "contextualisation" of Hildegard von Bingen: a report on recent research », Bulletin of International Medieval Research, 2002, p. 1-12.
  • Forster, Edeltraud, éd., Hildegard von Bingen: Prophetin durch die Zeiten. Zum 900. Geburtstag, Freiburg im Breisgau, Basel et Wien, Herder, 1997, 520 p.
  • Gössmann, Elisabeth, Hildegard von Bingen: Versuch einer Annäherung, München, Iudicium (Archiv für philosophie- und theologiegeschichtliche Frauenforschung), 1995.
  • Haverkamp, Alfred, éd., Hildegard von Bingen in ihrem historischen Umfeld. Internationaler wissenschaftlicher Kongreß zum 900jährigen Jubiläum, 13.–19. September 1998, Bingen am Rhein, Mainz, von Zabern, 2000, 637 p.
  • Heinzelmann, Josef, « Hildegard von Bingen und ihre Verwandten. Genealogische Anmerkungen », Jahrbuch für westdeutsche Landesgeschichte, 23, 1997, p. 7–88.
  • Iversen, Gunilla, « "Den skimrande ädelstenen". Om Hildegard från Bingen », Artes. Tidskrift för litteratur, konst och musik, 3, 1991, p. 74-87.
  • Iversen, Gunilla, « Skrivandets lust och skam. Hildegard av Bingen och Bernhard av Clairvaux », Från innerlighet till ytterlighet. Hildegard av Bingen (1098-1179), éd. M. Mayers et T. Pettersson, Artos, 2000, p. 75-100.
  • Iversen, Gunilla, « Réaliser une vision. La dernière vision de Scivias et le drame Ordo virtutum de Hildegarde de Bingen », Revue de musicologie, 86, 2000, p. 37-63.
  • Iversen, Gunilla, « O vos angeli. The celestial choirs in Hildegard's lyrical texts in the context of her time », Im Angesicht Gottes suche der Mensch sich selbst, éd. Rainer Berndt, Mainz, 2001, p. 81-105.
  • Iversen, Gunilla, « Viriditas. Livets kraft hos Hildegard av Bingen », Språkbitar, éd. Jane Nystedt, Stockholm, 2001, p. 169-171.
  • Iversen, Gunilla, « Remplie de lumière divine. Langue poétique des louanges à la Vierge Mère chez les victorines de Paris et chez Hildegarde », Regards sur la France du Moyen Âge. Mélanges offerts à Gunnel Engwall à l'occasion de son départ à la retraite, éd. Olle Ferm, Per Förnegård et Hugues Engel, Stockholm, Sällskapet Runica et Mediaevalia et Centre d'études médiévales de Stockholm (Scripta minora, 18), 2009, p. 331-357.
  • Mews, Constant J., « Encountering Hildegard: between Apocalypse and the New Age », Maistresse of my Wit: Medieval Women, Modern Scholars, éd. Louise D'Arcens et Juanita Feros Ruys, Turnhout, Brepols (Making the Middle Ages, 7), 2004, p. 75-92.
  • Moulinier, Laurence, « La botanique de Hildegarde de Bingen », Médiévales, 16-17, 1989, p. 113-129.
  • Moulinier, Laurence, « Un échantillon de la botanique d'Albert le Grand », Médiévales, 16-17, 1989, p. 179-185.
  • Moulinier, Laurence, « Elisabeth, Ursule et les Onze mille vierges: un cas d'invention de reliques à Cologne au XIIe siècle », Médiévales, 22-23, 1992, p. 173-186.
  • Moulinier, Laurence, « L'abbesse et les poissons: un aspect de la zoologie de Hildegarde », Exploitation des animaux sauvages à travers le temps. Actes des rencontres 15-17 octobre 1992, éd. J. Desse et F. Audoin-Rouzeau, Juan-les-Pins, Éditions APDCA, 1993, p. 461-472.
  • Moulinier, Laurence, « L'ordre du monde animal selon Hildegarde de Bingen », L'homme, l'animal domestique et l'environnement du Moyen Âge au XVIIIe siècle. Actes du colloque de Nantes, 22-24 octobre 1992, éd. R. Durand, Nantes, Ouest Éditions, 1993, p. 51-62.
  • Moulinier, Laurence, « Deux jalons de la construction d'un savoir botanique en Allemagne aux XIIe-XIIIe siècles: Hildegarde de Bingen et Albert le Grand », Le monde des plantes. Savoirs et usages sociaux du XIIe au XVIIe siècle, éd. A. J. Grieco, O. Redon et L. Tongiorgi Tomasi, Saint-Denis, Presses universitaires de Vincennes, 1993, p. 89-105.
  • Moulinier, Laurence, « Une encyclopédiste sans précédent? Le cas de Hildegarde de Bingen », L'enciclopedismo medievale. Actes du colloque international "L'enciclopedismo medievale", San Gimignano, 8-10 octobre 1992, éd. M. Picone, Ravenna, A. Longo Editore, 1994, p. 119-134.
  • Moulinier, Laurence, « Hildegarde de Bingen, les plantes médicinales et le jugement de la postérité: pour une mise en perspective », Scientiarum historia, 20:1-2, 1994, p. 61-75.
  • Moulinier, Laurence, Le manuscrit perdu à Strasbourg. Enquête sur l'oeuvre scientifique de Hildegarde, Paris, Publications de la Sorbonne; Saint-Denis, Presses Universitaires de Vincennes, 1995, 286 p.
    Version allégée de la thèse, L'oeuvre scientifique de Hildegarde de Bingen, thèse dirigée par Robert Delort soutenue à l'Université Paris-VIII le 24 janvier 1994, 3 t., 475 + 138 p.
  • Moulinier, Laurence, « H comme Histoire: Hrotsvita, Hildegarde et Herrade, trois récits de fondation au féminin », Clio, Histoire, femmes et sociétés, 2, Femmes et religion, 1995, p. 85-107.
  • Moulinier, Laurence, « Les merveilles de la Nature vues par Hildegarde de Bingen », Miracles, prodiges et merveilles au Moyen Âge. Actes du XXVe congrès de la SHMESP, Paris, Publications de la Sorbonne, 1995, p. 115-132.
  • Moulinier, Laurence, « La seconde vie d'Hildegarde de Bingen », L'Histoire, 202, 1996, p. 12-13.
    Repris en 1998 sous le titre « Hildegarde superstar » (voir ci-dessous).
  • Moulinier, Laurence, « Vitae latines et volgarizzamento: l'exemple de la Vie de Hildegarde en français », Santità, culti, agiografia. Temi e prospettive. Atti del I Convegno di Studio dell'AISSCA, 24-26 ottobre 1996, éd. S. Boesch Gajano, Roma, Viella, 1997, p. 139-163.
  • Moulinier, Laurence, « Ein Präzedenzfall der Kompendien Literatur: die Quellen der naturlichen Schriften Hildegards von Bingen », Hildegard von Bingen. Prophetin durch die Zeiten. Zum 900. Geburtstag, éd. E. Forster, Freiburg, Basel et Wien, Herder, 1997, p. 431-447.
  • Moulinier, Laurence, « La faune germanique médiévale aux XIe-XIIe siècles: une brève histoire de noms », Milieux naturels, espaces sociaux. Études offertes à Robert Delort, éd. F. Morenzoni et E. Mornet, Paris, Publications de la Sorbonne, 1997, p. 193-208.
  • Moulinier, Laurence, « Quand le malin fait de l'esprit: le rire au Moyen Âge vu depuis l'hagiographie », Annales. Histoire, sciences sociales, 3, 1997, p. 457-475.
  • Moulinier, Laurence, « Die heilige Wissenschaftlerin Hildegard von Bingen », Fortschritte der Medizin, 115, 1997, p. 64-65.
  • Moulinier, Laurence, « Hildegarde exorciste: la "Vie de Hildegarde" en français et sa principale source inédite », Hagiographica, 5, 1998, p. 91-118.
  • Moulinier, Laurence, « Abbesse et agronome: Hildegarde et la botanique de son temps », Hildegard of Bingen. The Context of her Thought and Art, éd. Ch. Burnett et P. Dronke, London, Warburg Institute, 1998, p. 135-156.
  • Moulinier, Laurence, « Hildegarde superstar », La femme et l'écriture au Moyen Âge, Auxerre, 1998, p. 43-45.
    Reprise de l'article de 1996 (voir ci-dessus).
  • Moulinier, Laurence, « Deux fragments inédits de Hildegarde de Bingen copiés par Gerhard von Hohenkirchen († 1448) », Sudhoffs Archiv, 83, 1999, p. 224-238.
  • Moulinier, Laurence, « Et papa libros eius canonizavit: réflexions sur l'orthodoxie des écrits de Hildegarde de Bingen », Orthodoxie, christianisme, histoire. Orthodoxy, Christianity, éd. S. Elm., E. Rebillard et A. Romano, Rome, École française de Rome (Collection de l'Ecole française de Rome, 270), 2000, p. 177-198.
  • Moulinier, Laurence, « Unterhaltungen mit dem Teufel: Eine französische Hildegard-Vita des 15. Jahrhunderts und ihre Quellen », Hildegard von Bingen in ihrem historischen Umfeld. Internationaler wissenschaftlicher Kongreß zum 900jährigen Jubiläum, 13-19 September 1998, Bingen am Rhein, éd. A. Haverkamp, Mainz, Philipp von Zabern, 2000, p. 519-560.
  • Moulinier, Laurence, « Magie, médecine et maux de l'âme dans l'œuvre scientifique de Hildegarde », Im Angesicht Gottes suche der Mensch sich selbst, Hildegard von Bingen (1098-1179), éd. R. Berndt, Berlin, Akademie Verlag (Erudiri sapientia, 2), 2001, p. 545-559.
  • Moulinier, Laurence, « Un lexique trilingue du XIIe siècle: la lingua ignota de Hildegarde de Bingen », Lexiques bilingues dans les domaines philosophique et scientifique (Moyen Âge-Renaissance). Actes du colloque international organisé par l'École pratique des hautes études-IVe Section et l'Institut supérieur de philosophie de l'Université catholique de Louvain, Paris, 12-14 juin 1997, éd. J. Hamesse et D. Jacquart, Turnhout, Brepols, 2001, p. 89-111.
  • Moulinier, Laurence, « Le corps des jeunes filles dans les traités médicaux du Moyen Âge », Le corps des jeunes filles de l'Antiquité à nos jours, éd. L. Bruit Zaidman, G. Houbre, C. Klapisch-Zuber et P. Schmitt Pantel, Paris, Perrin, 2001, p. 80-109.
  • Moulinier, Laurence, « Plantes toxiques et humeurs peccantes: la pensée du poison dans l'oeuvre de Hildegarde », Le corps à l'épreuve. Poisons, remèdes et chirurgie: aspects des pratiques médicales dans l'Antiquité et au Moyen Âge, éd. F. Collard et E. Samama, Langres, Dominique Guéniot, 2002, p. 71-101.
  • Moulinier, Laurence, « Le chat des cathares de Mayence et autres "primeurs" d'un exorcisme du XIIe siècle », Retour aux sources. Textes, études et documents d'histoire médiévale offerts à Michel Parisse, Paris, Picard, 2004, p. 699-709.
  • Moulinier, Laurence, « Aliénor et les femmes savantes du XIIe siècle », 303, Arts, recherches et créations, juin 2004, Hors série Aliénor d'Aquitaine, p. 142-149.
  • Moulinier, Laurence, « Conception et corps féminin selon Hildegarde de Bingen », Storia delle donne, 1, 2005, p. 139-157.
  • Moulinier, Laurence, « Quête de Dieu et recherche de modèles. Naissance d'une tradition féminine dans la mystique allemande (XIIe-XIVe s.) », Les femmes et l'Écriture. L'amour profane et l'amour sacré, éd. C. Cazalé Bérard, Écritures, 1, 2005, p. 15-55.
  • Moulinier, Laurence, « Hildegarde de Bingen », La source. Bulletin des amis et oblats de l'abbaye bénédictine Sainte-Marie de Paris, 2007, 3, p. 10-15.
  • Moulinier, Laurence, « Aspects de la maternité chez Hildegarde de Bingen », La madre. The Mother. Actes du colloque international « La mère », Université de Lausanne, 23-25 novembre 2005, Firenze, SISMEL, 2009, p. 215-234.
  • Newman, Barbara, Sister of Wisdom: St. Hildegard's Theology of the Feminine, Berkeley, University of California Press, 1987.
  • Newman, Barbara, Hildegard von Bingen: Schwester der Weisheit. Aus dem Amerikan. von Annette Esser und Mónica Priester, Freiburg im Breisgau, Basel et Wien, Herder (Frauen - Kultur - Geschichte, 2), 1995, 379 p.
  • Newman, Barbara, éd., Voice of the Living Light: Hildegard of Bingen and Her World, Berkeley, Los Angeles et London, University of California Press, 1998, ix + 278 p.
  • Pernoud, Régine, Hildegarde de Bingen: conscience inspirée du XIIe siècle, Monaco, Éditions du Rocher, J.-P. Bertrand (Médiévales), 1994, 193 p. + [16] p. de pl. — Réimpr.: Paris, France Loisirs, 1998. — 2e éd., 1995, 221 p. + [16] p. de pl. — 3e éd., Paris, Librairie générale française (Le livre de poche, 13913), 1996, 188 p. + 8 p. de pl. — Réimpr.: 1998.
  • Sudbrack, Josef, Hildegard von Bingen: Schau der kosmischen Ganzheit, Würzburg, Echter, 1995, 203 p.
  • Sweet, Victoria, Rooted in the Earth, Rooted in the Sky: Hildegard of Bingen and Premodern Medicine, New York, Routledge (Studies in Medieval History and Culture), 2006, xviii + 326 p. + [4] p. de pl.
    CR: William H. York, dans The Medieval Review, 08.02.18. * [TMR]
  • Ulrich, Ingeborg, Hildegard von Bingen: Mystikerin, Heilerin, Gefährtin der Engel, München, Kösel, 1990, 269 p. — Réimpr.: München, Droemer Knaur, 1995.
  • Weeks, Andrew, German Mysticism from Hildegard of Bingen to Ludwig Wittgenstein: A Literary and Intellectual History, Albany, State University of New York Press (SUNY series in Western Esoteric Traditions), 1993, x + 283 p.
  • Welzel, Petra, Hildegards Lied: Hildegard von Bingen, der Roman ihres Lebens, Frankfurt am Main, Krüger, 2005, 443 p. – Réimpr.: Frankfurt am Main, Fischer-Taschenbuch, 2006; Augsburg, Weltbild, 2006, 479 p.
  1. Symphonia armoniae celestium revelationum

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Symphonia: A Critical Edition of the "Symphonia armoniae celestium revelationum, Translation and Commentary by Barbara Newman, Ithaca, Cornell University Press, 1988.
    • Hildegard of Bingen, Symphonia harmoniae caelestium revelationum, Dendermonde, St.-Pieters en Paulusabadij, MS Cod. 9, Introduction Peter van Poucke, Peer, Alamir (Facsimile Editions of Prints and Manuscripts), 1991, 15 + [36] p.
    • Hildegarde de Bingen, Symphonie des harmonies célestes / Symphonia harmoniae caelestium revelationum; suivi de L'ordre des vertus / Ordo virtutum, traduit du latin par Rebecca Lenoir et Christophe Carraud; présenté et annoté par Rebecca Lenoir, Grenoble, Millon (Atopia), 2003, 273 p.
    • Hildegard von Bingen, Symphonia. Gedichte und Gesänge, lateinisch und deutsch, von Walter Berschin und Heinrich Schipperges, Gerlingen, Schneider (Sammlung Weltliteratur), 1995, 266 p. — Réimpr.: Darmstadt, Wissenschaftliche Buchgesellscahft, 2004.
    • In einem Meer von Licht: heilende Gesänge der Hildegard von Bingen. Bilder von Sabine Böhm. Texte und Übersetzung von Barbara Stühlmeyer, Kevelaer, Butzon und Bercker, 2004, [40] p.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Berschin et Schipperges 1995 (voir sous Éditions modernes)
    • en anglais:
      • Newman 1988 (voir sous Éditions modernes)
    • en français:
      • Lenoir et Carraud 2003 (voir sous Éditions modernes)
    Études
    • Stühlmeyer, Barbara, Die Gesänge der Hildegard von Bingen: eine musikologische, theologische und kulturhistorische Untersuchung, Hildesheim, Zürich et New York, Olms (Studien und Materialien zur Musikwissenschaft, 30), 2003, 404 p.
  2. Ordo virtutum

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Der hl. Hildegard von Bingen Reigen der Tugenden, Ordo virtutum. Ein Singspiel. Herausgegeben, übertragen, eingeleitet von d. Abtei Sankt Hildegard, Eibingen im Rheingau, Berlin, St. Augustinus, 1927, 135 p.
    • Hildegard von Bingen, Ordo virtutum, das Schau-Spiel vom Tanz der göttlichen Kräfte und der Sehnsucht des Menschen. Spiel der Kräfte. Herausgegeben von Bernward Konermann, Augsburg, Pattloch, 1991, 96 p.
    • Hildegarde de Bingen, Symphonie des harmonies célestes / Symphonia harmoniae caelestium revelationum; suivi de L'ordre des vertus / Ordo virtutum, traduit du latin par Rebecca Lenoir et Christophe Carraud; présenté et annoté par Rebecca Lenoir, Grenoble, Millon (Atopia), 2003, 273 p.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Der hl. Hildegard von Bingen Reigen der Tugenden, Ordo virtutum. Ein Singspiel. Herausgegeben, übertragen, eingeleitet von d. Abtei Sankt Hildegard, Eibingen im Rheingau, Berlin, St. Augustinus, 1927, 135 p.
    • en français:
      • Lenoir et Carraud 2003 (voir sous Éditions modernes)
    Études
    • Ekdahl Davidson, Audrey, éd., The "Ordo virtutum" of Hildegard of Bingen : critical studies, Kalamazoo, Medieval Institute Publications, Western Michigan University (Early Drama, Art and Music Series, 18), 1992.
    • Iversen, Gunilla, « Ego humilitas regina virtutum. Poetic language and literary structure in Hildegard of Bingen's Vision of the Virtues », The Ordo Virtutum of Hildegard of Bingen: Critical Studies, éd. Audrey Ekdahl Davidson, Kalamazoo, Medieval Institute Publications, Western Michigan University (Early Drama, Art and Music Series, 18), 1992, p. 79-110.
    • Ziegler, Gabriele, Der Weg zur Lebendigkeit: nach dem "Ordo virtutum" der hl. Hildegard von Bingen, Münsterschwarzach, Vier-Türme (Münsterschwarzacher Kleinschriften, 77), 1993, 62 + XII p.
  3. Scivias

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Hildegard von Bingen, Scivias, éd. Adelgundis Führkötter et Angela Carlevaris, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum. Continuatio mediaeualis, 43-43A), 1978.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Der heiligen Hildegard von Bingen Wisse die Wege, Scivias, nach dem Urtext des Wiesbadener kleinen Hildegardis-Kodex ins deutsche übertragen und bearbeitet von M. Boeckeler (Berlin, 1928), Salzburg, Müller, 1976.
    • en anglais:
      • Scivias, Translated by Mother Columba Hart and Jane Bishop, New York et Mahwah, Paulist Press (The Classics of Western Spirituality), 1990.
    • en français:
      • Les Révélations de sainte Hildegarde, ou Scivias Domini, manifesté par le rapprochement de ses visions combinées entre elles, par Pierre Lachèze, Paris, Palmé, 1863.
      • Scivias, ou les Trois livres des visions et révélations, de l'édition princeps Henri Estienne, 1513, traduites littéralement du latin en français par le traducteur de la "Vie" de la même sainte et des "Oeuvres complètes de Rusbroch" [R. Chamonal], Paris, Chamonal, 1909-1912, 2 t.
      • Hildegarde de Bingen, Scivias. « Sache les voies » ou Livre des visions, trad. Pierre Monat, Paris, Le Cerf, 1996.
    Études
    • McWebb, C., « Female city builders: Hildegard of Bingen's Scivias and Christine de Pizan's Livre de la cité des dames », Magistra: A Journal for Female Spirituality, 9:1, 2003, p. 52-72.
  4. Liber vitae meritorum

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Hildegardis Bingensis Liber vite meritorum, éd. A. Carlevaris, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum Continuatio Mediaevalis, 90), 1996.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Der Mensch in der Verantwortung. Das Buch der Lebensverdienste (Liber vitae meritorum), nach den Quellen übersetzt und erläutert von H. Schipperges, Salzburg, Müller, 1976.
    • en anglais:
      • Hildegard of Bingen, The Book of the Rewards of Life (Liber vitae meritorum), Translated by Bruce W. Hozeski, New York, Garland, 1994.
    Études
  5. Liber divinorum operum

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Liber divinorum operum simplicis hominis, éd. Jean-Dominique Mansi, Miscellanea de S. Balluze, Lucques, 1761, t. 2, p. 336-452.
    • Hildegardis Bingensis Liber divinorum operum, éd. Albert Derolez et Peter Dronke, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum Continuatio Mediaevalis, 92), 1996.
    Traductions modernes
    • en français:
      • Hildegarde de Bingen, Le livre des oeuvres divines, prés. et trad. Bernard Gorceix, Paris, Albin Michel, 1982.
    Études
  6. Vita sancti Ruperti

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en anglais:
    Études
  7. Explanatio regulae sancti Benedicti

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en anglais:
    Études
  8. Physica

    Titre:Physica; Liber subtilitatum diversarum naturarum creaturarum
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Physica s. Hildegardis. Elementorum, Fluminum aliquot Germaniae, Metallorum, Leguminum, Fructuum et Herbarum : Arborum et Arbustorum : Piscium denique, Volatilium et Animantium terrae naturas et operationes IV libris mirabili experientia posteritati tradens, Strasbourg, J. Schott, 1533.
    Éditions modernes
    • Patrologia latina, t. 197.
    • Moulinier, Laurence, « Fragments inédits de la Physica: contribution à l'étude de la transmission des manuscrits scientifiques de Hildegarde de Bingen », Mélanges de l'École française de Rome, 105:2, 1993, p. 629-650.
    • Hildegard von Bingen, Physica. Edition der Florentiner Handschrift (Cod. Laur. Ashb. 1323, ca. 1300) im Vergleich mit der Textkonstitution der Patrologia Latina (Migne), herausgegeben von Irmgard Müller und Christian Schulze unter Mitarbeit von Sven Neumann, Hildesheim, Georg Olms-Weidmann, 2008.
    • Hildegard von Bingen, Physica: Liber subtilitatum diversarum naturarum creaturarum, éd. Reiner Hildebrandt et Thomas Gloning, Berlin, de Gruyter, 2010.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Hildegard von Bingen, Naturkunde, Das Buch von dem inneren Wesen der verschiedenen Naturen in der Schöpfung, nach den Quellen übersetzt und erlaütert von Peter Riethe, Salzburg (1959), Müller, 3. Auflage, 1980.
      • Physica: livres V-VI-VII-VIII, trad. Elisabeth Klein, Basel, Basler Hildegard Gesellschaft, 1988.
      • Heilkraft der Natur "Physica" (Das Buch von dem inneren Wesen der verschiedenen Naturen der Geschöpfe). Erste vollständige, wortgetreue und tetxkritische Übersetzung, bei der alle Handschriften berücksichtigt sind, übersetzt von Marie-Louise Portmann, Augsburg, Pattloch, 1991.
    • en français:
      • Hildegarde de Bingen, Le livre des subtilités des créatures divines (Physique), trad. Pierre Monat, Grenoble, Millon, 2 t., 1988-1989.
    Études
    • Feyl, Anita, « Das Kochbuch des Eberhard von Landshut (erste Hälfte des 15. Jhs.) », Ostbairische Grenzmarken, 5, 1961, p. 352-366.
    • Roth, Hermann Josef, « Missverstandene Klostermedizin », Spektrum der Wissenschaft, 2006, p. 84-91.
    • Sweet, Victoria, « Hildegard of Bingen and the greening of medieval medicine », Bulletin of the History of Medicine, 73, 1999, p. 381-403.
    • Weiss-Amer, Melitta, « Die Physica Hildegards von Bingen als Quelle für das Kochbuch Meister Eberhards », Sudhoffs Archiv, 76:1, 1992, p. 87-96.
  9. Causae et curae

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Beate Hildegardis causae et curae, éd. Paulus Kaiser, Leipzig, Teubner, 1903.
    • Beate Hildegardis Cause et cure, edidit L. Moulinier, Berlin, Akademie Verlag, 2003, cxvii + 384 p.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Ursachen und Behandlung der Krankheiten (Causae et curae) (1933), rééd. Basel, Basler Hildegard Gesellschaft, 6e éd., 1990.
    • en français:
      • Hildegarde de Bingen, Les causes et les remèdes, trad. Pierre Monat, Grenoble, Million, 1997.
    Études
    • Moulinier, Laurence, « Hildegarde ou Pseudo-Hildegarde? Réflexions sur l'authenticité du traité Cause et cure », « Im Angesicht Gottes suche der Mensch sich selbst ». Hildegard von Bingen (1098-1179), éd. R. Berndt, Berlin, Akademie Verlag (Erudiri sapientia, 2), 2001, p. 115-146.
  10. Epistulae

    Titre: 
    Date: 
    Commanditaire: 
    Dédicataire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Continuations: 
    Remaniements: 
    Traductions: 
    Voir aussi: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    • Sanctae Hildegardis [...] Epistolarum liber [...] Item ejusdem sanctae Hildegardis alia quaedam [...], éd. J. Blanckwald, Cologne, J. Quentel, 1566.
    Éditions modernes
    • Haug, F., « Epistolae s. Hildegardis, secundum codicem Stuttgartensem », Revue bénédictine, 43, 1931, p. 59-71.
    • Hildegardis Bingensis Epistolarium, ed. L. van Acker, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum Continuatio Mediaeualis, 91 et 91A), 2 t., 1991-1993.
    • Hildegardis Bingensis Epistolarium, Pars Tertia, ed. Lieven van Acker et Monica Klaes-Hachmöller, Turnhout, Brepols (Corpus Christianorum Continuatio Mediaeualis, 91B), 2001.
    Traductions modernes
    • en allemand:
      • Wilhelm Volk, Briefe der heiligen Hildegard. Zum 1. Male verdeutscht von Ludwig Clarus, Regensburg, 1854, 2 t.
      • Briefwechsel, nach den ältesten Handschriften übersetzt und nach den Quellen erläutert von A. Führkötter, Salzbourg, Müller, 1965.
    • en anglais:
      • The Letters of Hildegard of Bingen, Translated by Joseph L. Baird and Radd K. Ehrman, New York, Oxford University Press, 1994.
    Études
    • Flynn, William T., « "The soul is symphonic": meditation on Luke 15:25 and Hildegard of Bingen's letter 23 », Music and Theology: A Festschrift for Robin Leaver, éd. Dan Zager, Lantham, Scarecrow Press, 2006, p. 1-8.

Rédaction: Laurence Moulinier-Brogi
Compléments: Christine McWebb et Laurent Brun
Dernière mise à jour: 30 avril 2011



Signaler une erreur ou une omission