 Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons. |
Odo of Cheriton
Eudes de Cheriton | Eude de Cheriton
Biographie
Né vers 1190 ou un peu avant — Mort en 1246-1247
Issu d'une famille aisée du Kent.
Bibliographie
Généralités
- Bloomfield, Morton W., Bertrand-Georges Guyot, Donald R. Howard et al., Incipits of Latin Works on the Virtues and Vices, 1100-1500 A.D. Including a Section of Incipits of Works on the Pater Noster, Cambridge, Mediaeval Academy of America (The Mediaeval Academy of America Publications, 88), 1979, xiv + 779 p.
- Catholic Encyclopedia, New York, 1913, t. 11, p. 212.
- Friend, Albert C., « Master Odo of Cheriton », Speculum, 23:4, 1948, p. 641-658. [Jstor]
- Herbert, J. A., ??, Dictionary of National Biography, Oxford, 1921-1922, t. 14, p. 873-874.
- Longère, Jean, ??, Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique: doctrine et histoire, Paris, Beauchesne, t. 11, 1982, col. 618-620.
- Longère, Jean, « Eudes de Chériton », Dictionnaire des lettres françaises: le Moyen Âge, éd. Geneviève Hasenohr et Michel Zink, Paris, Fayard, 1992, p. 426-427.
Réimpr.: 1994.
- Madox, T., The History and Antiquities of the Exchequer, London, 1769, t. 1, p. 508 et n. L.
- Russell, Josiah C., Dictionary of Writers of Thirteenth-Century England, London, 1936, p. 92-94.
- Schneyer, Johannes Baptist, Repertorium der lateinischen Sermones des Mittelalters für die Zeit von 1150-1350, Münster, Aschendorff (Beiträge zur Geschichte der Philosophie und Theologie des Mittelalters, 43), t. 4, 1974, p. 483-499.
- Stegmüller, Friedrich, et Klaus Reinhardt, Repertorium biblicum medii aevi, Madrid, Consejo superior de investigaciones científicas, 1950-1980, 11 t. (t. 4, no 6115)
- Vielliard, Françoise, et Jacques Monfrin, Manuel bibliographique de la littérature française du Moyen Âge de Robert Bossuat. Troisième supplément (1960-1980), Paris, Centre national de la recherche scientifique, 1986-1991, 2 t., xii + 1136 p. (t. 2, p. 461-462, no 4781)
CR: T. 1: Geneviève Hasenohr, dans Bibliothèque de l'École des chartes, 146:1, 1988, p. 194-195. * [Pers]
-
| Date: | Avant 1219 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
Éditions modernes
Études
-
| Date: | Avant 1219 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
Éditions modernes
Études
-
| Date: | 1219 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
- Première version:
- Avignon, Bibliothèque municipale, 279
- Cambridge, Peterhouse College Library, 109
- Cambridge, University Library, KK. I. 11
- Lisboa, Biblioteca nacional de Portugal, 128
- London, British Library, Egerton, 2890
- München, Bayerische Staatsbibliothek, lat. 19491
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 2459
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 2593
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 12418
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 16506
- Version révisée:
Éditions anciennes
Éditions modernes
Études
- Meyer, Paul, « L'enfant gâté devenu criminel », Romania, 14, 1885, p. 581-583. * [Gall]
-
| Date: | 1224 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
- Lincoln, Cathedral Library, 11
- London, British Library, Egerton, 2890
- Madrid, Biblioteca nacional de España, lat. 95
- Toulouse, Bibliothèque municipale, 252
Éditions modernes
Études
-
| Date: | Terminé le 5 janvier 1226 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
Source: Stegmüller 1954
- Burgo de Osma, 176, XIII
- Padova, Biblioteca universitaria, 877, XVIII
- Salamanca, Biblioteca universitaria, 2439, XV
- Subiaco, 67 (69), XIII
- Tortosa, Catedral, 268, XIII
Éditions modernes
Études
-
| Date: | Après 1226 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
- Cambridge, Peterhouse College Library, 109
- Cambridge, University Library, KK. I. 11
- Lisboa, Biblioteca nacional de Portugal, 128
- Paris, Bibliothèque nationale de France, lat. 2459
- Paris, Bibliothèque nationale de France, lat. 2593
- Paris, Bibliothèque nationale de France, lat. 12418
Éditions modernes
Études
-
| Date: | Après 1225 |
| Forme: | |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
- Avignon, Bibliothèque municipale, 279
- Cambridge, Peterhouse College Library, 109
- Cambridge, University Library, KK. I. 11
- Lisboa, Biblioteca nacional de Portugal, 128
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 19491
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 2459
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 2593
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 12387
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 12418
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 16506
Éditions modernes
Études
- Teetaert, A., « Quelques Summae de paenitentia anonymes dans la Bibliothèque nationale de Paris », Miscellanea Giovanni Mercati. 2: Letteratura medioevale, Città del Vaticano, Biblioteca apostolica Vaticana (Studi e testi, 122), 1946, p. 326-329.
-
| Date: | Fabule Ysopi moralizate (ms. Mazarine); Fabule moralizate (ms. Clermont-Ferrand); Fabule morales (ms. København) |
| Date: | Après 1225 |
| Forme: | Prose |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | Recueils de fables dont le nombre varie grandement d'un manuscrit à l'autre. |
| Incipit: | Incipit prologus in parabolas magistri Odonis ad laudem ipsius qui est alpha et ω. Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio. Legitur in libro Ruth: Proicite de manipulis uestris ex industria et remanere permittite, ut colligat Ruth absque uerecundia. Ita dixit Booz messoribus. Booz dicitur in quo robur... |
| Traductions: | Libro de los gatos (castillan) Parables maystre Oe de Cyrintime (français) |
| Voir aussi: | |
Manuscrits
Source: Voigt 1879; Hervieux 1896: 47-77; Dicke et Grubmüller 1987: lxx (11 mss.); Arlima (ms. København)
- Arras, Médiathèque municipale, 254 (anc. 184), f. 181v-190r (AS)
- Bamberg, Staatsbibliothek, E. III. 7, f. 124v-148v
- Basel, Öffentliche Bibliothek der Universität, A X 8, f. 174-v
- Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, Phillipps, 1904, f. 117r-144r
- Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, Theol. lat. fol. 54, f. 107rb-va
- Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, Theol. lat. 4o 10 (BN)
- Bern, Burgerbibliothek, 679, f. 85r-96v (AR)
- Braunschweig, Stadtbibliothek, 166, f. 84ra-98vb
- Cambridge, Corpus Christi College, Parker Library, 441, p. 479-520 (CA)
- Cambridge, Corpus Christi College, Parker Library, 481, p. 457-537 (CB)
- Clermont-Ferrand, Bibliothèque communautaire et interuniversitaire, 47 (CL)
- Ivrea, Biblioteca capitolare, 15
- København, Kongelige biblioteket, Ny kgl. S. 1834 2o, f. 149v-150v
- Kremsmünster, Stiftsbibliothek, CC 67, f. 187-189
- London, British Library, Additional, 11579, f. 95r-116v (AD)
- London, British Library, Arundel, 275, f. 66v-81v (AB)
- London, British Library, Arundel, 292, f. 12r-24v (AA)
- London, British Library, Harley, 219, f. 1-36 (H)
- London, British Library, Harley, 5235, f. 127v-129v
- Melk, Stiftsbibliothek, 93, p. 57-113
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 2800, f. 276r-281v (MA)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 7001, f. 104vb-108b
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 8356, f. 217ra-234ra (MB)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 8947, f. 105r-108v (MC)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 14749, f. 190-212 (MD)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 16195, f. 237vb-240va (ME)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, clm 16602, f. 136
- Oxford, Bodleian Library, Douce, 88, f. 34r-48r (DA)
- Oxford, Bodleian Library, Douce, 101, f. 82r-89v (DB)
- Oxford, Bodleian Library, Douce, 169, f. 22r-24v et 35r-47r (DC)
- Oxford, Bodleian Library, Rawlinson, C 288, f. 103r-108r (RA)
- Paris, Bibliothèque Mazarine, 986 (anc. 122), f. 39va-46ra (P)
- Praha, Národní knihovna České republiky, XII. A., f. 96-105
- Sankt Gallen, Stiftsbibliothek, 767, p. 141-144 et 266-275
- Viterbo, Biblioteca capitolare, 1, f. 277v-287r
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, 200 Gud. lat. 4o, f. 187r-194v (G)
- Wrocław, Biblioteka uniwersytecka, IV. Q. 126 (V)
- Wrocław, Biblioteka uniwersytecka, IV. Q. 168, f. 192r-202v
- localisation actuelle inconnue: anc. Bruges
- localisation actuelle inconnue: anc. Cambridge, Saint Peter's College Library
- localisation actuelle inconnue: anc. Gand
Éditions modernes
- Österley, Hermann, « Die Narrationes des Odo de Ciringtonia », Jahrbuch für romanische und englische Literatur, 9, 1868, p. 121-154.
Édition d'après le manuscrit AA (45 fables).
- Österley, Hermann, « Die Narrationes des Odo de Ciringtonia », Jahrbuch für romanische und englische Literatur, 12, 1871, p. 129-154.
- Hervieux, Léopold, Les fabulistes latins depuis le siècle d'Auguste jusqu'à la fin du Moyen Âge. Tome IV: Eudes de Cheriton et ses dérivés, Paris, Firmin-Didot, 1896, viii + 482 p. [GB]
Réimpr.: New York, Franklin (Burt Franklin Research and Source Works Series, 99), 1965; Hildesheim, Olms, 1970; [Boston], Adamant Media (Elibron Classics), 2004. CR: B. Hauréau, dans Journal des savants, 1896, p. 111-123. * [Gall]
Traductions modernes
- en anglais:
- The Fables of Odo of Cheriton, trad. ang. John C. Jacobs, Syracuse, Syracuse University Press, 1985.
CR: ??, dans Cahiers de civilisation médiévale, 29, ??, p. 137. — William A. Kretzschmar Jr., dans Modern Philology, 84:4, 1987, p. 416-418. [Jstor]
- en espagnol:
- Fábulas latinas medievales, trad. esp. Eustaquio Sánchez Salor, Torrejón de Ardoz, Akal, 1992, 283 p.
Études
- Achelis, Thomas Otto, « O si tacuisses », Philologus, 74, 1918, p. 470-472.
- Batany, Jean, « Le rat des villes et le rat des champs: traditions littéraires et conjonctures sociales », Bien dire et bien aprandre, 5, 1987, p. 24-41.
- Baum, Paul Franklin, « The fable of belling the cat », Modern Language Notes, 34:8, 1919, p. 462-470. [Jstor]
- Cifarelli, Paola, Catalogue thématique des fables ésopiques françaises du XVIe siècle, Paris, Champion (Centre d'études franco-italien, Universités de Turin et de Savoie. Textes et études. Domaine français, 27; Corpus des fabulistes français des temps modernes. Première série: Catalogue et études, 3), 1993, 255 p.
- Dicke, Gerd, et Klaus Grubmüller, Die Fabeln des Mittelalters und der frühen Neuzeit: ein Katalog der deutschen Versionen und ihrer lateinischen Entsprechungen, München, Fink (Münstersche Mittelalter-Schriften, 60), 1987, 891 p.
- Doyle, Charles Clay, « On the neglected sources of some epigrams by Thomas More », Moreana, 46, 1975, p. 5-10.
- Flinn, John, Le roman de Renart dans la littérature et dans les littératures étrangères au Moyen Âge, Toronto, University of Toronto Press; Paris, Presses universitaires de France (University of Toronto Romance Series, 4), 1963, xii + 731 p.
CR: Grace Frank, dans Modern Language Notes, 80, 1965, p. 430-432. — W. Krömer, dans Romanische Forschungen, 77, 1965, p. 218-220. [DZ] — Guy Mermier, dans French Review, 38:4, 1964-1965, p. 564-566. * [Jstor] — H. Niedzielski, dans Cahiers de civilisation médiévale, 8, 1965, p. 418-421. — Paul Zumthor, dans Neophilologus, 49, 1965, p. 178. — D. J. A. Ross, dans Modern Language Review, 61, 1966, p. 704-706. — Lewis Thorpe, dans Medium Aevum, 35, 1966, p. 68-70. — Kenneth Varty, dans French Studies, 20, 1966, p. 47-48. [OJ] — André Giachetti, dans Romance Philology, 21, 1967-1968, p. 124-129. * — L. P. G. Peckham, dans Romanic Review, 58, 1967, p. 211-212. — Félix Lecoy, dans Romania, 89, 1968, p. 432.
- Henderson, Arnold Clayton, Moralized Beasts: The Development of Medieval Fable and Bestiary Particularly from the Twelfth through the Fifteenth Centuries in England and France, Ph.D., University of California, Berkeley, 1973, 297 p. [PQDT]
- Henderson, Arnold Clayton, « "Of heigh or lough estat": medieval fabulists as social critics », Viator, 9, 1978, p. 265-290.
- Meissner, A. L., « Odo de Ceringtonia », Archiv für das Studium der neueren Sprachen und Literaturen, 64, 1880, p. 1-10.
- Voigt, Ernst, « Odo de Ciringtonia und seine Quellen », Zeitschrift für deutsches Alterthum und deutsche Litteratur, 23 (n. s., 11), 1879, p. 283-307.
- Ziolkowski, Jan M., Talking Animals: Medieval Latin Beast Poetry, 750-1150, Philadelphia, University of Pennsylvania Press (Middle Ages), 1993, ix + 354 p.
Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 15 février 2008
|
Signaler une erreur ou une omission
|