Creative Commons License
Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons.
logo arlima

Robert Gaguin

Biographie

Né en 1433 — Mort en 1501

Bibliographie

Généralités
  • Charrier, Sylvie, Recherches sur l'oeuvre latine en prose de Robert Gaguin (1433-1501), doctorat, Université de Paris IV-Sorbonne, 1992.
  • Charrier, Sylvie, Recherches sur l'oeuvre latine en prose de Robert Gaguin (1433-1501), Paris, Champion (Bibliothèque littéraire de la Renaissance, série 3, 35), 1996, 576 p. — Réimpr.: Paris, Classiques Garnier Numérique et Champion Electronique, [2004].
  • Collard, Franck, Un historien au travail à la fin du XVe siècle: Robert Gaguin, Genève, Droz (Travaux d'humanisme et Renaissance, ??), 1996, 368 p.
  • Collard, Franck, « Robert Gaguin (1433–1501) », Histoire littéraire de la France, Paris, de Boccard, t. 43:1, 2005, p. 173-213.
  • Delisle, Léopold, « La cité de Dieu de Saint Augustin, illustrée d'après les indications de Robert Gaguin », Journal des savants, 1898, p. ??.
  • Flamini, F., « Roberto Gaguin e l'Umanesimo italiano », Atti dell'Istituto Veneto, 64, 1904.
  • Renaudet, A., Préréforme et humanisme à Paris pendant les premières guerres d'Italie, 1494-1517, Paris, Champion (Bibliothèque de l'Institut français de Florence, 1re série, 6), 1916, xlviii + 739 p. — 2e éd., Paris, Librairie d'Argences (Bibliothèque elzévirienne. Nouvelle série Études et documents), 1953, lxiv + 739 p. — Réimpr.: Genève, Slatkine, 1981.
  • Roersch, Alphonse, « Bibliographie des oeuvres de Robert Gaguin », Bibliotheca Belgica ou Bibliographie générale des Pays-Bas, Gand, Vyt, 1909, p. ??.
  • Simone, Franco, « Robert Gaguin e il suo cenacolo umanistico », Aevum, 13, 1939, p. 410-476.
  • Simone, Franco, La coscienza della rinascita negli umanisti francesi, Roma, Storia e letteratura, 1949, 181 p.
  • Simone, Franco, Il Rinascimento francese: studi e ricerche, Torino, Società editrice internazionale (Biblioteca di studi francesi, 1), 1961, xvi + 459 p. — 2e éd., Torino, Società editrice internazionale, 1965.
  • Simone, Franco, « Gaguin, Robert », Dizionario critico della letteratura francese, éd. Franco Simone, Torino, Unione tipografico-editrice torinese, 1972, t. 1, p. 465-466.
  • Vaissière, P. de, De Roberti Gaguini, ministri generalis ordinis sanctae trinitatis, vita et operibus, 1425?-1501, Chartres, Durand, 1896, xi + 102 p. — Réimpr.: Genève, Slatkine, 1971.
  • Veissière, Michel, « Robert Gaguin et Guillaume Briçonnet », Actes du colloque de Meaux sur l'histoire de l'Ordre trinitaire, Meaux, Meaux, ville d'art et d'histoire, 1993, p. 51-54.
  • Denkschrift zum 400. Todestage des Robertus Gaquinus nebst seinen Elegien zum Lobe Heidelbergs und des deutschen Geistes, herausgegeben und übersetzt von Karl Gaquoin, Heidelberg, Winter, 1901, 38 p.
  1. De arte metrificandi

    Titre:De arte versificandi (éd. Caillaut); Ars versificatoria (éd. Laurens); De arte metrificandi
    Date:1473
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • [Paris], [Antoine Caillaut], [vers 1490]
    • Paris, Le Petit Laurens, [vers 1492]
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
  2. Conseil prouffitable contre les ennuys et tribulation du monde

    Date:1498
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Français
    Contenu:Traduction du ?? de Giovanni Pico della Mirandola
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
  3. Les commentaires de Julius Cesar

    Date:1485
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme:Prose
    Langue:Français
    Contenu:Traduction du "De bello Gallico" de Jules César
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Paris, Antoine Vérard, 1488
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
    • Bossuat, Robert, « Traductions françaises des Commentaires de César à la fin du XVe siècle », Bibliothèque d'Humanisme et Renaissance, 4, 1944, p. 373-411.
  4. Traduction de Tite-Live

    Date:1493
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Français
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
  5. Compendium de Francorum origine et gestis

    Date:1495
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Paris, [G. Wolff] et T. Kerver pour D. Gerlier et J. Petit, 1500 [1501 n. st.]
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
    • Collard, Franck, Recherches sur l'historiographie française à la fin du Moyen Âge: le "Compendium de origine et gestis francorum" de Robert Gaguin, doctorat, Université de Paris I, 1994, 1027 p.
    • Nouvelle collection des mémoires pour servir à l'histoire de France depuis le XIIIe siècle jusqu'à la fin du XVIIIe; précédés de notices pour caractériser chaque auteur des mémoires et son époque; suivi de l'analyse des documents historiques qui s'y rapportent. Tome quatrième: Philippe de Commines, Jean de Troyes, Villeneuve, La Trémouille, Bayard, par MM. Michaud et Poujoulat, Paris, Éditeur du commentaire analytique du Code civil, 1837, viii + 607 p. (p. 354) [Gall] [IA]
      Réimpr.: Lyon et Paris, Guyot, 1851.
  6. De conceptione Beatae Mariae Virginis carmen

    Titre:De conceptione Beatae Mariae Virginis carmen (éd. Levet); De puritate conceptionis Mariae (éd. Baligault); Tractatus de puritate conceptionis Virginis Mariae adversus Vincentium de Castro Novo (éd. Bonneau)
    Date: 
    Dédicataire: 
    Forme:Prose (prologue) et vers
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit:   [Prologue]
    Sacro Theologorum Doctorum Parisiensis Academiae Collegio, Robertus Gaguinus, in eadem Academia Pontificii juris interpres, ordinis Sanctissimae Trinitatis de redemptione Captivorum minister generalis, salutem.
    Scio difficillimum esse de pietate scribendi, etiamsi fidelibus nititur testimoniis, praeterire impune calumnias invidorum. Stant enim passim, arrectis auribus, non tam vindices falsitatis, quam aliorum benefacta perosi...
       [Poème]
    Est mihi mens aequis in te procurrere telis,
       Qui sopita diu reproba bella moves.
    Horrida, constans est, terras portenta tulisse:
       Durior insurgit omnibus Hydrigensis...
    Explicit:... Sacra sequens, humili penetravi Marte duellum,
       Caetera jam punctim fortis Athleta gerat.
    Non mea contendo circumdet tempora laurus:
       Coepta tibi pugna est, grata sit ipsa tibi.
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Paris, Pierre Levet, 1489
    • [Paris], Félix Baligault, [vers 1494]
    Éditions modernes
    • L'Immaculée Conception de la vierge Marie, poème de Robert Gaguin, docteur en Sorbonne, général des Mathurins (XVe siècle), suivi de poésies diverses, traduit pour la première fois, texte latin en regard, par Alcide Bonneau, Paris, Liseux, 1885, lxxii + 59 p. [IA]
    • Dilenge de St Joseph, P. Jean, Robert Gaguin, poète et défenseur de l'Immaculée Conception. Édition critique des textes originaux parus à la fin du XVe siècle, Rome et Marseille, Éditions trinitaires, 1960, xiv + 325 p.
    Traductions modernes
    • en français:
      • Bonneau 1885 (voir sous Éditions modernes)
    Études
  7. De miseratione conditionis humanae

    Date: 
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • [Paris], Félix Baligault, [vers 1494]
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
  8. Epistolae et orationis

    Date: 
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Paris, André Bocard pour Durand Gerlier, 1498
    Éditions modernes
    • Roberti Gaguini Epistole et orationes, texte publié sur les éditions originales de 1498, précédé d'une notice biographique, et suivi de pièces diverses en partie, inédites, par Louis Thuasne, Paris, Bouillon (Bibliothèque littéraire de la Renaissance, série 1, 2-3), 1903, 2 t., 407, 594 p. — Réimpr.: Genève, Slatkine, 1977; Paris, Classiques Garnier Numérique et Champion Electronique, [2004].
    Traductions modernes
    • en français:
    Études
  9. De variis vitae humanae incommodis elegia

    Date: 
    Dédicataire ou Commanditaire: 
    Forme: 
    Langue:Latin
    Contenu: 
    Incipit: 
    Explicit: 
    Manuscrits
    Éditions anciennes
    • Paris, [Durand Gerlier], [vers 1498]
    Éditions modernes
    Traductions modernes
    • en français:
    Études

Rédaction:
Dernière mise à jour: 5 mai 2010



Signaler une erreur ou une omission