 Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons. |
Végèce
Flavius vegetius renatus
Biographie
Bibliographie
Généralités
- Andersson, Andreas, Studia Vegetiana. Commentatio academica, Uppsala, Almqvist och Wiksell, 1938, xvi + 187 p.
- Buchwald, Wolfgang, Armin Hohlweg et Otto Prinz, Dictionnaire des auteurs grecs et latins de l'Antiquité et du Moyen âge, trad. Jean-Denis Berger et Jacques Billen, Turnhout, Brepols, 1991, p. 871.
- Engelmann, Wilhelm, Bibliotheca scriptorum classicorum. Achte Auflage, umfassend die Literatur von 1700 bis 1878, neu bearbeitet von Dr. E. Preuss, Leipzig, Engelmann; London, Dulau; Paris, Vieweg, 1882, p. ??.
-
| Date: | |
| Forme: | Prose |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | Traité de médecine vétérinaire, probablement adapté de la Mulomedicina Chironis |
| Incipit: | |
| Explicit: | |
Manuscrits
Éditions modernes
- Lommatzsch, E., Teubner, 1903.
- Lipowsky, F. J., 1827. (trad. all.)
Études
- Aprile, Marcello, « Questioni relative alla fonte latina alla base del
volgarizzamento della Mulomedicina di Vegezio condotto da Giovanni Brancati (cod. Vat. Ross. 531) », Zeitschrift für romanische Philologie, 115:2, 1999, p. 209-233.
- Mezzabotta, M. R., « Aspects of multiculturalism in the Mulomedicina of Vegetius », Akroterion, 45, 2000, p. 52-64.
- Ortoleva, Vincenzo, « Giovanni Brancati traduttore di Vegezio: contributo allo studio della tradizione manoscritta della Mulomedicina », Orpheus: rivista di umanità classica e cristiana, 13:2, 1992, p. 369-383.
- Ortoleva, Vincenzo, « I termini strem(m)a e semis nella Mulomedicina Chironis e in Vegezio », Latomus, 61:2, 2002, p. 415-437.
- Vogel, Ruth Elizabeth Kathryn, A Comparison of the Latinity of the Mulonedicinae of Claudius Hermerus and Publius Vegetius, M.A., University of Chicago, 1934, 61 p. [PQDT]
- Zaffagno, E., « I prologi della Mulomedicina di Publio Vegezio Renato », Prefazioni, prologhi, proemi di opere tecnico-scientifiche latine, éd. C. Santini et N. Scivoletto, Roma, Herder, 1990, t. 1, p. 259-291.
-
| Date: | Entre 383 et 450 |
| Forme: | Prose |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | Traité d'art militaire divisé en quatre parties |
| Incipit: | [Proemium] P. Flavii Vegeti Renati viri inlustris comitis Epitoma rei militaris libri numero IIII. Primus liber electionem edocet iuniorum, ex quibus locis uel quales milites probandi sint aut quibus armorum exercitiis imbuendi. Secundus liber ueteris militiae continet morem... Incipiunt capitula libri primi. I. Romanos omnes gentes sola armorum exercitatione uicisse. II. Ex quibus regionibus tirones legendi sint... [Libri I Prologus] Antiquis temporibus mos fuit bonarum artium studia mandare litteris atque in libris redacta offerre principibus, quia neque recte aliquid inchoatur... |
| Explicit: | ... quibus aduersariorum ligata sunt gubernacula. Quo facto statim capitur tamquam inermis et debilis nauis; quid enim salutis superest ei, qui amiserit clauum? De lusoriis, quae in Danubio agrarias cottidianis tutantur excubiis, reticendum puto, quia artis amplius in his frequentior usus inuenit quam uetus doctrina monstrauerat. |
| Traductions: |
Mastre Richart (prose) Jean de Meun (prose) Jean Priorat de Besançon (vers) Version attribuée à Jean de Vignay (prose) Version anonyme en prose Version en prose dite de l'"Anonyme de 1380" Aucuns notables extraitz du livre de Vegece (prose) |
Manuscrits
Source: Önnerfors 1995: xi-xxvii
- Bern, Burgerbibliothek, 280, f. 1v-65r, IX (B)
- Erfurt, Universitäts- und Forschungsbibliothek, Biblioteca Amploniana, Q. 393, f. 1r-20v, 1380
- Giessen, Universitätsbibliothek, 1256, f. 154v-202r, 1463 (e)
- Gotha, Forschungsbibliothek, Membr. II 113, f. 1r-13r, XIII (a)
- Laon, Bibliothèque municipale, 428, f. 1r-67r, IX (L)
- Leiden, Universiteitsbibliotheek, Perizonianus F 17, f. 66r-149r, v. 925 (P)
- Lund, Universitetsbibliotek, Medeltidhandskrift 8, 40 f., fin XI (F)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, lat. 522, f. 79r-145r, 1468 (g)
- München, Bayerische Staatsbibliothek, 6368, f. 1r-43v, mil. IX (M)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6503, f. 5r-27v, IX (C)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7230, f. 1r-53r, IX (A)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7230A, f. 14r-35r, IX (H)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7231, f. 1r-13r, IX (D)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7232, f. 1r-79v, XIV (d)
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7383, f. 2r-74v, IX (Q)
- Trier, Stadtbibliothek, 1083/215, f. 119v-183v, XV (f)
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palatini Latini, 909, f. 306r-359v, fin X (T)
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palatini Latini, 1571, f. 1r-36r et 47v-49v, XII (S et s)
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palatini Latini, 1572, f. 1r-78v, v. 825-830 (R)
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi Latini, 2077, f. 99v-100v, VII (E)
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vaticani Latini, 4493, f. 1v-41v, IX-X (V)
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Gud. lat. 15, 35 f., 1332 (b)
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Gud. lat. 84, f. 1r-65v, mil. IX (G)
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Gud. lat. 201, f. 1r-51r, XIV (c)
- ...
Éditions anciennes
- Vegetii Renati Flavii Institutionum rei militaris libri V, Vesaliae Clivor., 1670.
- Vegetii Renati Flavii Institutionum rei militaris libri V (Rec. Valart.), Paris, F. A. Didot, 1762.
- Vegetii Renati Flavii Institutionum rei militaris libri V. Cum selectis notis Godesch. Stewechii et Pet. Scriverii, nec non ad codd. mss. fidem notis perpetuis crit. emendati addita versione Gallica, cura et studio Nic. Schwebel. Cum tabb. aen. 4mai., Norimbergae, Bauer et Raspe, 1767.
Traductions anciennes:
- Végèce, Institutions militaires, trad. fr. Claude-Guillaume Bourdon de Sigrais, Paris, Prault, 3e éd., 1743.
Éditions modernes
- Vegetii Renati Flavii Institutionum rei militaris libri V. Ex rec. N. Schwebelii cum integris eiusdem, et selectis God. Stewechii, Pet. Scriverii, Franc. Oudendorpii et Frd. Besselii notis. Acc. indices. 8 mai, Argentorati, Treuttel et Würtz, 1806.
- Vegetii Renati Flavii Institutionum rei militaris libri V, trad. Bongars revue, 1849, collect. Nisard.
- Vegetii Renati Flavii Epitoma rei militaris, éd. Carl Lang, Stuttgart et Leipzig, Teubner, 1885; 2e éd. H.-D. Blume, 1967.
- Stelten, Leo Fredrick, éd., Epitoma Rei Militaris of Flavius Vegetius Renatus: A Critical Edition of Books I and II, Ph.D., Saint Louis University, 1970, 169 p. [PQDT]
- Emanuele, Paul Daniel, éd., Vegetius on the Roman Navy: Translation and Commentary, Book Four, 31-46, M.A., University of British Columbia, 1975. [PQDT]
- Flavius Vegetius Renatus, Epitoma rei militaris Edited with an English Translation by Leo F. Stelten, New York, Lang (American University Studies. Series XVII: Classical Languages and Literature, 11), 1990, xxx + 334 p.
- P. Flavii Vegeti Renati Epitoma rei militaris edidit Alf Önnerfors, Stuttgart et Leipzig, Teubner (Bibliotheca scriptorum graecorum et romanorum Teubneuriana), 1995, lxi + 268 p. *
- Vegetius, Epitoma rei militaris, éd. M. D. Reeve, Oxford, Oxford University Press (Oxford Classical Texts), 2004, 240 p.
Traductions modernes
- en allemand:
- Flavius Renatus Vegetius, Epitoma Rei Militaris, lat. u. dt. Das gesamte Kriegswesen, von Fritz Wille neu übersetzt und kommentiert, Aarau, Frankfurt am Main et Salzburg, Sauerländer (Wissenschaftliche Reihe Klassiker der Militärgeschichte), 1986, 384 p.
- en anglais:
- Vegetius' "Epitoma," Books 1 and 2: A Translation and Commentary, Ph.D., New York University, 1972, 195 p. [PQDT]
- Stelten 1990 (voir sous Éditions modernes)
- Vegetius, Epitome of Military Science, trad. ang. N. P. Milner, Liverpool, Liverpool University Press (Translated Texts for Historians, 16), 1995 [réimpr.: Philadelphia, University of Pennsylvania Press, 1996; Liverpool, Liverpool University Press, 2001], 192 p.
Études
- Allmand, Christopher, « Did the De re militari of Vegetius influence the military ordinances of Charles the Bold? », Publications du Centre européen d'études bourguignonnes (XIVe–XVIe s.), 41, 2001, p. 135-143.
- Allmand, Christopher, « The De re militari of Vegetius in the Middle Ages and Renaissance », Writing War: Medieval Literary Responses to Warfare, éd. Corinne Saunders, Françoise Le Saux et Neil Thomas, Cambridge, Brewer, 2004, p. 15-28.
CR: Laura Ashe, dans Medium Aevum, 74:2, 2005, p. 367. * [ASE, ASP] — Daniel E. Thiry, dans Notes and Queries, 53:1, 2006, p. 99-100. * [OJ]
- Bachrach, B. S., « The practical use of Vegetius' De re militari during the early Middle Ages », Historian, 47, 1985, p. 239-255.
- Barnes, T. D., « The date of Vegetius », Phoenix, 33:3, 1979, p. 254-257.
- Duval, Frédéric, et Françoise Vielliard, Miroir des classiques, Paris, École nationale des chartes (Éditions en ligne de l'École des chartes, 17) [mise à jour continuelle]. [Site]
- Goffart, Walter, « The date and purpose of Vegetius' De re militari », Traditio, 33, 1977, p. 64-100.
- Holmes, Nigel, « Metrical notes on Vegetius' Epitoma Rei Militaris », Classical Quarterly, 52:1, 2002, p. 358-373.
- Lathrop, Henry Burrowes, Translations from the Classics into English from Caxton to Chapman, 1477-1620, Madison, University of Wisconsin Press (University of Wisconsin Studies in Language and Literature, 35), 1933 [réimpr.: New York, Octagon Books, 1967], 350 p.
- Önnerfors, Alf, Postskriptum zur Teubner-Edition "Epitoma rei militaris" des Vegetius 1995, Lund, Woråsea, 1997, 5 p.
- Richardot, Philippe, De re militari. Mille ans de guerre en lisant Végèce (Ve-XVe siècles). La tradition médiévale d'un traité militaire tardoantique, doctorat, Université de Toulouse 2, 1995.
- Richardot, Philippe, Végèce et la culture militaire au Moyen Âge, Paris, Institut de stratégie comparée, Economica (Bibliothèque stratégique), 1998.
- Sablayrolles, R., « Bibliographie sur l'Epitoma rei militaris de Vegece », Armée romaine et Provinces, 3, 1984, 139-146.
- Schenk, Dankfrid, Flavius Vegetius Renatus. Die Quellen der Epitoma rei militaris, Leipzig, Klio (Beihefte, 21), 1930 [réimpr.: Aalen, 1963].
- Seeck, O., « Die Zeit des Vegetius », Hermes, 11, 1876, p. 61-83.
- Hallberg Sherwood, Foster, Studies in Medieval Uses of Vegetius' "Epitoma Rei Militaris", Ph.D., University of California, Los Angeles, 1980, 386 p. [PQDT]
- Shrader, Charles Reginald, The Ownership and Distribution of Manuscripts of the "De Re Militari" of Flavius Vegetius Renatus before the Year 1300, Ph.D., Columbia University, New York, 1976, 427 p. [PQDT]
- Shrader, Charles R., « Flores de re militari: Vegetius manuscripts in the Vatican Library » Manuscripta, 23, 1979, p. ??.
- Springer, M., « Vegetius im Mittelalter », Philologus, 123, 1979, p. 85-90.
Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 16 janvier 2008
|
Signaler une erreur ou une omission
|