Creative Commons License
Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons.
logo arlima

Gervase of tilbury

Biographie

Bibliographie

  1. Otia imperialia

    Date:1215
    Dédicataire:Empereur Otto IV von Braumschweig (1175 ou 1176–1218)
    Forme:Prose
    Langue:Latin
    Contenu:Trois parties (decisiones), la première (25 chapitres) décrivant la création et les premiers temps du monde, la seconde (26 chapitres) une description des parties du monde, des provinces et des peuples, et la troisième (130 chapitres) une série de merveilles du monde.
    Incipit:   (Préface)
    In nomine Domini amen. Incipit liber a magistro Geruasio Tillberiensi editus et intitulatur Otia imperialia. Serenissimo domino suo Dei gratia Ottoni quarto Romanorum imperatori semper augusto, Geruasio Tilleberiensis, uestri dignatione marescalus regni Arelatensis...
       (Decisio I)
    I. De origine mundi et eius creatione et quot modis dicitur mundus
    Cum uniuscuiusque rei principium eius pars sit potentissima, ad suscepte materie seriem ac contextum arbitror pertinere inter initia descriptionis mundane, primum pauca constituere de mundi creatione, dispositione, et ornatu, quasi prolixioris tractatus preambula more cursorum, sic mediocriter temperata...
    Explicit: (Decisio III)
    ... Profecto non modica nostri meriti portio redundabit in uos, si gratiam augustalem ex gratia uestre interpretationis senserimus augeri, cum non minor sit gratia suggerentis quam remunerantis; etenim causa retributionis multotiens est instantia memorantis. Valeat dominus et amicus, liberalitatem consuetam sine intermissione continuans apud deuotum.
    Traductions:Jean d'Antioche (français)
    Jean de Vignay (français)
    Manuscrits
    1. Aberystwyth, National Library of Wales, 5009 (Bourdillon 9), f. 97r-151v, XV (Z)
      Anc. poss.: Cheltenham, Sir Thomas Phillipps, 18120
    2. Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, Lat. Oct. 133, p. 1-484, 1486 (SP)
    3. Bruxelles, Bibliothèque royale de Belgique, 1136, f. 1r-137r, 1454 (c)
    4. Cambridge, Corpus Christi College, Parker Library, 414, p. 3-248, XIV (S)
    5. Cambridge, Magdalene College Library, F. 4. 23, f. 111v-195r et 207r-208r, XV (V)
    6. Cambridge, Saint John's College Library, 219, f. 1r-93v, XIII-XIV (R)
    7. Cambridge, University Library, Additional, 3446, f. 2r-75v, XIV (T)
      Anc. poss.: Cheltenham, Sir Thomas Phillipps, 11906
    8. Cornell, University Library, B 6000, f. 1r-218v, début XV (D)
    9. Leiden, Universiteitsbibliotheek, Voss. lat. 15, f. 1r-145r, XVII (Y)
    10. London, British Library, Cotton Vespasian, E. IV, f. 2r-99r, début XIV (A)
    11. London, British Library, Royal, 13. E. IX, f. 5r-22r, 25v-26v, 28r-40r, 72r-77ra, 77rb-77v, XIV-XV (b)
    12. Madrid, Biblioteca nacional de España, 6213, f. 97r-199r, XV (M)
    13. Oxford, Bodleian Library, Canonici Miscellaneous, 53, 82 f. XIV (CM; Q Caldwell)
    14. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 652, f. 60v-181r, XVI (J)
    15. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6488, f. 1r-119v, fin XIII (B)
    16. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6489, f. 1r-145r, fin XIV (U)
    17. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6490, f. 1r-158v, 1406 (H)
    18. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6491, f. 1r-147v, XV (G)
    19. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6492, f. 1r-234r, XV (I)
    20. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6492A, f. 2r-31v, XV (W)
    21. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6703, f. 3r-181r, XIV (C)
    22. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6704, f. 1r-408r, XVI-XVII (L)
    23. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 6781, f. 17r-154r et 162v-220v, XVI (K)
    24. Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 13959, f. 1r-215r, fin XV (Q; a Caldwell)
    25. Toulouse, Bibliothèque municipale, 448 (II 77), f. 1r-200r, début XVI (F)
    26. Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Barberiniani Latini, 2611, f. 1r-208v, XIV ou XV (P)
    27. Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi Latini, 707, f. 1r-78v, XIV (O)
    28. Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi Latini, 933, 84 f., 1/2 XIII (N)
    29. Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi Latini, 993, f. 75r-123r, XIV-XV (X)
    30. Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Helmst., 481, f. 1r-88r, XIII ou XIV(E)
    Éditions modernes
    • Historiae Francorum scriptores, a Pipino Caroli M. imp. patre usque ad Hugonem Capetum regem, éd. André Du Chesne, Paris, Cramoisy, 1636-1649, t. 3, 363-374.
    • Gervase of Tilbury, Otia imperialia, éd. G. W. Leibniz, dans Scriptores Rerum Brunsvicensium, Hannover, 1707-1710, t. 1, 881-1006; Nachträge, t. 2, 751-784.
    • Des Gervasius von Tilbury Otia imperialia. In einer Auswahl neu herausgegeben und mit Anmerkungen begleitet von Felix Liebrecht. Ein Beitrag zur deutschen Mytholodie und Sagenforschung, Hannover, Rümpler, 1856, xxii + 272 p. [GB]
    • E Gervasii Tilleberiensis Otiis imperialibus, éd. R. Pauli, dans Monumenta Germaniae historica. Scriptores series, Hannover, t. 27, 1885, 359-394.
      Extraits.
    • Gervase of Tilbury, Otia imperialia: Recreation for an Emperor, Edited and Translated by S. E. Banks et J. W. Binns, Oxford, Clarendon Press (Oxford Medieval Texts), 2002, xcv + 1013 p.
    Traductions modernes
    • en anglais:
      • Banks et Binns 2002 (voir sous Éditions modernes)
    • en français:
      • Le livre des merveilles: divertissement pour un empereur (troisième partie) de Gervais de Tilbury, trad. fr. Annie Duchesne, Paris, Belles Lettres (Roue à livres, 15), 1992, xvi + 194 p.
    Études
    • Barrière, J., Gervais de Tilbury, "Otia imperialia, tertia decisio". Contribution à l'établissement du texte, doctorat, Université de Montpellier, 1994.
    • Busquet, Raoul, « Gervais de Tilbury inconnu », Revue historique, 191, 1941, p. 1-20.
    • Caldwell, James R., « The autograph manuscript of Gervase of Tilbury », Scriptorium, 11, 1957, p. 87-98.
    • Caldwell, James R., « Manuscripts of Gervase of Tilbury's Otia imperialia », Scriptorium, 16:1, 1962, p. 28-45.
    • Caldwell, James R., « The interrelationship of the manuscripts of Gervase of Tilbury's Otia imperialia », Scriptorium, 16:2, 1962, p. 246-274.
    • Caldwell, James R., « Gervase of Tilbury's addenda to his Otia imperialia », Mediaeval Studies, 24, 1962, p. 95-126.
    • Chekin, L. S., « Elements of rational method in Gervase of Tilbury's cosmology and geography », Centaurus, 28:3, 1985, p. 209-217.
    • Cherchi Paolo, « Gervase of Tilbury and the birth of purgatory », Medioevo romanzo, 14, 1989, p. 97-110.
    • Colby-Hall, Alice M., « Saint Guillaume de Gellone et saint Bénézet: le témoignage de Gervais Tilbury », Mémoires de l'Académie de Vaucluse, 4e série, 7, 1986-1987, p. 61-70.
    • Faral, Edmond, « Une source latine de l'histoire d'Alexandre, La lettre sur les merveilles de l'Inde », Romania, 43, 1914, p. 199-215 et 353-370. * [Gall]
    • Gautier-Dalché, Patrick, « Entre folklore et science: la légende des antipodes chez Giraud de Cambrie et Gervais de Tilbury », La légende, anthropologie, histoire, littérature. La leyenda, Madrid, 1989, p. 103-114.
    • Hucker, B. U., « Eine unbekannte Handschrift der Otia imperialia des Gervasius von Tilbury », Scriptorium, 38, 1984, p. 318-319.
    • Mueller, Thomas, The Marvellous in Gervase of Tilbury's "Otia Imperialia", Ph.D., University of Oxford, 1991.
    • Oman, C. C., « The English folklore of Gervasius of Tilbury », Folk-Lore, 55:1, 1944, p. 2-15. * [Jstor]
    • Oudin, Casimir, Commentarium de scriptoribus ecclesiae antiquis, Leipzig, Weidmann, 1722, t. 3, col. 1-3.
    • Pauli, R., « Gervasius von Tilbury », Nachrichten von der königlichen Gesellschaft der Wissenschaften und der Georg-August-Universität zu Göttingen, 1882, p. 312-332.
    • Petit-Radel, ??, Histoire littéraire de la France, Paris, ??, t. 17, p. 82-109.
    • Pignatelli, Cinzia et Dominique Gerner, éd., Les traductions françaises des "Otia imperialia" de Gervais de Tilbury par Jean d'Antioche et Jean de Vignay, Genève, Droz (Publications romanes et françaises, 237), 2005, 595 p. *
      CR: YWMLS 2006
    • Richardson, H. G., « Gervase of Tilbury », History, 46, 1961, p. 102-114.
    • Rothmann, Michael, « Totius orbis descriptio. Die Otia imperialia des Gervasius von Tilbury: Eine höfische Enzyklopädie und die scientia naturalis », Die Enzyklopädie im Wandel vom Hochmittelalter bis zur frühen Neuzeit. Akten des Kolloquiums des Projekts D im Sonderforschungsbereich 231 (29.11.–1.12.1996), éd. Christel Meier, München, Fink (Münstersche Mittelalter-Schriften, 78), 2002, p. 189-224. *
    • Röhricht, Reinhold, Bibliotheca geographica Palestinae, Berlin, Reuther, 1890, p. 45-46.
    • Schnitt, Karl, « Otto IV. und Gervasius von Tilbury, Gedanken zu den Otia imperialia », Historisches Jahrbuch, 82, 1962, p. 50-69.
    • Strzelczyk, Jerzy, Gerwazy z Tilbury. Studium z dziejowuczonosci geograpficzenej w sredniowieczu, Wroclaw, Warszawa, Krakow, 1970.
    • Ten Brink, Bernhard, Geschichte der englischen Litteratur, ??, t. 2, 1893, p. 230.
    • Wattenbach, Wilhelm, Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter bis zur Mitte des dreizehnten Jahrhunderts, Berlin, s. n., 1858, t. 2, p. 444-445.
    • Wilkinson, B. R., The "Otia imperialia" of Gervase of Tilbury: A Detailed Survey, M.A., Trinity College, Dublin, 1965.
    • Winkelmann, Eduard, Kaiser Otto IV. von Braunschweig 1208-1218, Leipzig, Duncker und Humblot, 1878 [réimpr.: 1968].
    • Wolf, Armin, « Gervasius von Tilbury und die Welfen. Zugleich Bemerkungen zur Ebstorfer Weltkarte », Die Welfen und ihr Braunschweiger Hof im Mittelalter, éd. Bernd Schneidmüller, Wiesbaden, Harrassowitz (Wolfenbütteler Mittelalter-Studien, 7), 1995, p. 407-438.
    • Wright, Thomas, Biographia Britannica Litteraria, or Biography of Literary Characters of Great Britain and Ireland, Arranged in Chronological Order, London, Parker, t. 2, 1846, p. 288.

Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 12 août 2006



Signaler une erreur ou une omission