 Cette notice est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons. |
De vetula
| Auteur: | Au Moyen Âge, le texte était attribué à Ovide tandis qu'au XIXe siècle, on l'a souvent attribué, probablement à tort, à Richard de Fournival. |
| Date: | XIIIe siècle |
| Forme: | 2381 vers répartis en trois livres |
| Langue: | Latin |
| Contenu: | |
| Incipit: | Prefacio sive argumentum Leonis prothonotarii sacri palacii bizantei sub Vatachio principe in librum Ovidii Nasonis Pelignensis de vetula. Ovidius Naso Peligni ruris alumpnus, certus ab exilio se iam non posse reverti et querens utcumque sibi solacia, librum edidit hunc, in eo describens quis modus ipsi... |
| Explicit: | ... nos trahat is per te, qui per te venerit ad nos, maxima quem per te dilectio traxerit ad nos, a nobis ipsi sit gloria laudis, ab ipso gratia sit nobis, et mete nescia vita. Ovidii Nasonis Pelignensis de vetula liber tercius explicit et cum eo terminatus est liber totus. |
| Traductions: | Jean Le Fèvre de Ressons, La vieille |
Manuscrits
- Angers, Bibliothèque municipale, 541 (anc. 506), f. 1r-43v (A)
Avec accessus et scholia.
- Auxerre, Bibliothèque municipale, 243 (anc. 206), f. 210r-224v
Avec accessus.
- Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, lat. 210 (anc. Phillipps 1796; Meerman 663), f. 115r-144r
- Berlin, Staatsbibliothek und Preussischer Kulturbesitz, Diez B. Sant. 4 (anc. codex Crevennae), f. 153r-160r
- Cambridge, Jesus College, Old Library, Q. G. 22, f. 111v-122r
Livre III seulement. Avec scholia.
- Cambridge, Sidney Sussex College Library, Δ 3. 11, p. 149-170
Livre III seulement. Avec scholia.
- Cambridge, Trinity College Library, O. 8. 24, f. 25r-43v
Livre III seulement. Avec scholia.
- Cambridge (USA), Harvard University, Houghton Library, lat. 214, f. 1r-51v
Avec scholia.
- Erfurt, Universitäts- und Forschungsbibliothek, Amplon. Q. 1, f. 115r-159r
- Erfurt, Universitäts- und Forschungsbibliothek, Amplon. Q. 2, f. 1r-37r
Avec accessus.
- Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, 89. 35. 35, f. 92r-106r
Livre III seulement.
- Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, Ashburnham, 273 (15), f. 28
Extrait du livre II, v. 390-396.
- Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, Conventi soppressi, 186, f. 172r-186r
Livre III seulement.
- Göttingen, Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek, Phil. 130, f. 5-47v
Avec scholia.
- København, Kongelige biblioteket, Thott, 400, f. 15r-43r
Avec scholia.
- Kraków, Biblioteka Jagiellońska, 5230, f. 166v-198r
- London, British Library, Additional, 22014, f. 1r-17r (L)
Avec praefatio.
- London, British Library, Arundel, 384, f. 223r-232v
Livre III seulement.
- London, British Library, Cotton, Julius F. 7, f. 23v
Extrait du livre I, v. 1-2, III, v. 752-755, 806 et 811-812.
- London, British Library, Cotton, Vespasianus B. 23, f. 53r-77v
- London, British Library, Harley, 2745, f. 153r-160v et 1r-31r
Livre III seulement.
- London, British Library, Harley, 3353, f. 147r
Extrait du livre I, v. 650-720.
- London, British Library, Harley, 5263, f. 1r-48r
Avec praefatio, scholia et accessus.
- London, British Library, Royal, 7. F. VII, f. 83v
Extrait du livre III, v. 1-183.
- London, British Library, Royal, 7. F. XII (III. 1-193) (F)
- Milano, Biblioteca Ambrosiana, G. 130 inf., f. 81r-109v
Avec praefatio, scholia et accessus.
- Milano, Biblioteca Ambrosiana, Q. 59 sup., f. 1r-45v
Avec scholia.
- Montpellier, Bibliothèque interuniversitaire, section médecine, 366 (M)
Avec accessus et scholia.
- München, Bayerische Staatsbibliothek, Codices latini monacenses, 21076, f. 106r-110v
Livre III seulement.
- Oxford, Bodleian Library, Bodley, 612, feuillets de garde
Extrait du livre I, v. 1-166.
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 3245, f. 46r-63r
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 5055, f. 140r-151v
Avec scholia.
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 7368, f. 67r-68v
Extrait du livre I, v. 672-712 et 834-841.
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 8256, f. 52r-59v, et latin, 14805, f. 99r-132r
Avec scholia.
- Paris, Bibliothèque nationale de France, latin, 16252, f. 109r-136r (S)
Avec scholia.
- Praha, Univerzita Karlova, Ústřední knihovna, XXIII g. 54, f. 1r-30v
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Barberiniani latini, 26, f. 157r-172r
Livre III seulement. Avec praefatio.
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Palatini latini, 924, f. 54r
Sommaire en prose du livre III, v. 538-643.
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi latini, 314, f. 104r-105r
Extrait du livre III, v. 521-806 et 809-811.
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi latini, 1559, f. 2r-53r (R)
Avec scholia.
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Reginensi latini, 2120, f. 24r-v
Extraits des trois livres.
- Vaticano, Biblioteca Apostolica Vaticana, Vaticani latini, 4362, f. 43r-56v
Livre III seulement. Avec praefatio et scholia.
- Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana, XII. 57 (4120), f. 1r-34r (V)
Avec scholia.
- Vercelli, Biblioteca del Seminario, [sans cote], f. 1r-39r
- Wien, Österreichische Nationalbibliothek, 3219, f. 112r-118r
Livre III seulement.
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Aug. 82. 7, f. 1r-14r
Avec accessus et praefatio.
- Wolfenbüttel, Herzog August Bibliothek, Helm. 299. 2, f. 48r-81v
Avec scholia.
- Zürich, Zentralbibliothek, 362, f. 1r-31r
- Zürich, Zentralbibliothek, C 103 (269), f. 1r-37r
Éditions anciennes
- [Perugia], [P. Petri et Jo. Nicolai], [v. 1475]
- Köln, J. Koelhoff, 1479
- P. Ovidii Nasonis Pelignensis De vetula libri tres, s. l., s. n., 1534
- Ovidius Nasonis Pelignensis Erotica et amatoria opuscula, éd. Melchior Goldast, Frankfurt am Main, Wolffgang Richter, 1610.
- ??, éd. S. Closius, Wolfenbüttel, 1662.
Éditions modernes
- Pseudo-Ovidius de vetula. Untersuchungen und Text, éd. Paul Klopsch, Leiden, Brill (Mittellateinische Studien und Texte, 2), 1967.
- The Pseudo-Ovidian "De Vetula". Text, Introduction, and Notes by Dorothy M. Robathan, Amsterdam, Hakkert, 1968, [vii] + 210 p.
CR: M. L. Colker, dans Speculum, 45:2, 1970, p. 322-326. [Jstor]
Études
- Bruni, Francesco, « Dal De vetula al Corbaccio: l'idea d'amore e i due tempi dell'intellettuale », Medioevo romanzo, 1, 1974, p. 161-216. — Réimpr. dans Testi e chierici del medioevo, Genova, Marietti, 1991, p. 239-288.
- Lehmann, P., Pseudo-Antike Literatur des Mittelalters, Leipzig, 1927, p. 13-15.
- Lehmann, P., « Einführende Bemerkungen zu den mittelalterlichen Pseudo-Ovidiana », Das Altertum, Berlin, 1959, t. 3, p. 171-182.
- Lenz, F. W., « Einführende Bemerkungen zu den mittelalterlichen Pseudo-Ovidiana », Das Altertum, Berlin, 1959, t. 3, p. 171-182.
- Mozley, J. H., « Le De vetula, poème pseudo-ovidien », Latomus, 2, 1938, p. 53-72.
- Robathan, Dorothy M., « Introduction to the Pseudo-Ovidian De vetula », Transactions of the American Philological Association, 88, 1957, p. 198-207.
- Robathan, Dorothy M., « Living conditions in the thirtheenth century as reflected in the Pseudo-Ovidian De vetula », Studies in Honor of Ullman, St. Louis, The Classical Bulletin, 1960, p. 96-105.
Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 6 décembre 2011
|
Signaler une erreur ou une omission |