logo arlima

Manuscrit

France / Paris / Bibliothèque nationale de France / latin

Cote:7131


(Ms. non numérisé)

Contenu

  1. (f. 1ra-56v)
    Incipit:In nomine Domini, Amen. Serenissimo domino nostro Philippo, Dei gracia Francorum regi, ex parte cyrurgici sui, Henrici de Amondavilla. Incipit Practica cyrurgie theorice roborata, edita ad utilitatem communem, incepta Parisius, anno post incarnationem millesimo trecentesimo VI°…
    Explicit: 
  2. (f. 1ra-56v)
    Incipit: 
    Explicit: 
  3. (f. 1ra-56v)
    Incipit: 
    Explicit: 
  4. (f. 1ra-56v)
    Incipit: 
    Explicit: 
: (traités l et II). Éd. Julius Leopold Pagel, «Die Chirurgie des Heinrich von Mondeville (Hermondaville)», Archiv fur KJiniscfie Chirurgie XL (1890), pp. 253-311, 653-752, 869-904; XLI (1891), pp. 122-173, 467-504, 705-746, 917-934; cette édition a été reprise en monographie : Die Chïrurg-ie des Heinrich von MondeviIIe, Berlin, 1892. (Édition qui tient compte de ce manuscrit). 2. Fol. 56v : . Inc. : «Recipe nidum yrundinis et fac iUud diu in aqua bullire...». 3. Fol. 57r : Unguentum contra impetiginem (suivent quatre recettes) : - «Recipe succorum lapassii acuti scabiose...» - «Recipe cere quarum .i. piscis albe libram...» - «Recipe calamine. Quarum .L et secundum cere...» - «Recipe sumitatum rubi calasceti gariophilate...» Ff. 57v-59v blancs. 0- ii - Ff. 60r-61v blancs (gardes). l. Ff. 62ra-63ra : Yesus, Synonima de ocuJis. Inc. : «Zaifran, id est crocus, calidus in secundo, ag'reg'at in primo ...». Éd. P. Pan- sier, EpistoJa Ihesu filii Haly de cognitione infirmitatum oculorum sive Memoriale ocuJariorum quod compilavit All Ben Issa, Collectio ophtalmologica veterum auctorum, I, fasc. 3, Paris, 1903, pp. 367- 371. (Édition de ce manuscrit). 2. Ff. 63ra-63vb : Yesus, Afodus preparationis. Inc. : «Inquit Dyascorides : accipiatur tubal calibis et mondificetur supra marmor cum panno...». Éd. P. Pansier, op. cit., pp. 364-367. (Édition de ce manuscrit). Ff. 64ra-82vb : Epistola Ihesu filii AJy respondendo de hoc quod quesivit unus ex de discipulis suis de cog-nitione infirroitafum ocu- Jorum et curatione eorum. Inc. : «Pervenit ad me carta tua, mi frater...». , cf. Thomas Kaeppeli, Scriptures Ordinis Prasdicatorum Mediï Xvi, Roma, I, 1970, pp. 328- 329, n° 396. Éd. P. Pansier, op. cit., pp. 195-357. (Édition à partir de ce manuscrit). Fol. 69v blanc. 4. Ff. 82vb-85ra : , Metheora (liber quartus). Inc. : «Quartus iste Methe'orum a premissis tribus in modo tractandi et materia diversus repetitur...». Éd. James K. Otte, Alfred of Sare- shel's Commentary on the Metheora of Aristotle, Leiden-New York- K^benhavn-Kôln, 1988, pp. 52-70. (Édition qui tient compte de ce manuscrit). 5. Ff. 85ra-90va : Liber Avicenne de viribus cordis et medicinis cordiaiibus translatus a magistro Arnaldo Barchilonie (Arnauld de Villeneuve). Capitulum primum tractatus primi de origine spiritus et generatione et principii sue generationis et informationis (rubr.). Inc. : «Creavit Deus ex comcavitatibus sinistram ut esset arma- rium...». Cf. Thorndike, col. 1581; mss1 Paris, Université de Paris 1031, ff. 80v-95r; Oxford, Merton Collège 227, ff. 195r-205v; Oxford, All Souls College 72, ff. 90r-98r; Vaticano, Bibl. Apost. Vaticana, Pal. lat. 1099, ff. 74vb-86vb; 1109, ff. 84va-90vb; 1111, ff. 72vb-80ra; 1118, ff. 218ra-229vb. Éd. Avicennas Arabum medicorum principis..., «Libellus Avicennae de viribus cordis translatus ab Ar- naldo de ViUanova», Venetiis, Apud luntas, 1608, II, pp. 334-352. 6. Ff. 90va-91rb : Tractatus de edïfïcatione, nuctrictione, conservafio- ne et transportatione apium. Inc. : «Apibus non longe stationem a domiciliis...». Cf. Thorndike, col. 113. 7. Ff. 91rb-94rb : , Tractatus primus de pjantationibus arborum . Inc. : «Primo de plantationibus pomarum et pirorum...»; (De insercione, fol. 91rb) «Modus insercionis arborum multiplex est...»; (De vino, fol. 93ra) «De vino consequenter intra dilectionis nomine tractare proponens...». Cf. Thorndike, col. 1100; Le Recueil de Riom, p. 31 et p. 33; mss Vaticano, Bibl. Apost. Vati- cana. Pal. lat. 1240, ff. 102v-lllr; 1242, ff. 191v-193v; 1255, ff. 15r- 32r; éd. de la version allemande G. Eis, Gottfrieds PeJzbuch : Studien zur ReicAweite und Dauer der (Virkung- des mitfeJAocJideut- schen Fachschrifttums, Brunn-Munchen-Wien, 1944. 8. Ff. 94rb-96vb : Tractatus de modo preparandï et condiendi omnia cibaria... Inc. : «Olim cum flore viguissem iuventutis, diversa cir- cuivi mondi climata...». Éd. Marianne Mulon, voir Tractatus dans la liste des ouvrages cités en abrégé. (Édition à partir de ce manus- crit). u 9. Ff. 96vb-99va : . Inc. : «Cum de coquina atque diversitate ciborum hic intendimus...». Éd. Marianne Mulon, op. cit. (Édition à partir de ce manuscrit). 10. Ff. 99va-100rb : Les Enseing-nemenz qui enseïngnent a apareillier toutes manières de viandes... Inc. : «Char de porc. La loingne en rost...». Éd. infra; Lozinski, pp. 181-187; Vicaire, pp. 213-226; Douet d'Arcq, pp. 216-224. (Éditions de ce manuscrit). 11. Foi. lOOva : Notabilia extracta a libro Palladii De agTicuJtura. Inc. : «Nichil tam vitale custodiendis diu frumentis...». Éd. R. Martin, Pal- ladius, Opus de agrricultura, Paris, 1976. 12. Ff. lOOvb-lOlvb : Liber de vjndemiïs a Domino Burgondo Pisano de grecco in latinum fideliter translatus. Inc. : «Non est facile dignos- cere quando oportet vindemiare vineas...». Éd. F. Buonamici, Annali délie Università Toscane, XXVIII (1908), pp. 1-25. (Édition de ce manuscrit). Fol. 102r blanc. 13. Fol. 102va . Inc. : - «Experimentum mirabile quod Hermes commemoravit in liblor (!) suo De imagrinibus...» - «Medicamen nobille quod probavi in calcurora materia et areno- sa...» - «Ad faciendum corallum...» - «Ad faciendum vasa de coralUs...». u 14. Ff. 103ra-125ra : Cyrurgia Johannis Mesie, quam magister Ferrarius Judeus cyrurg'icus transtulit in Neapoli de arabica in latinum (livres 1-3). Inc. : «Quoniam autem de duabus partibus medicine secundum ipsas a prioribus determinatum est...». Éd. Julius Leopold Pagel, Die ang-ebliche Chirurg-ie des Johannes Mesuë jun, Berlin, 1893, pp. 14- 131. (Édition de ce manuscrit). 15. Ff. 125ra-142rb : , liber quartus, in quo determinatur de curis omnium egTitudinum a causa primitiva conve- nientium, et de alg'ebra, et de regimine convalescentium, et de san- guissugis . Inc. : «Et quoniam de morbis que in corporibus fiunt manifeste a causis interioribus...». Éd. Frederik Alexander Sternberg, Das 4. Buch der angeblichen Chirurgie des Johannes Mesuë, Berlin, Gedruckt Bei L. Schumacher, 1893 (thèse M.D. soutenue à l'Univer- site de Berlin), pp. 7-51; Walther Schnelle, Dïe Chirurg-ie des Johan- nés Mesuë junior (fin du livre 4 non donnée par F.A. Sternberg et qui commence par le sermo de aig-ebra), Berlin, Gustav Schade, 1895 (thèse M.D. soutenue à l'Université de Berlin), pp. 7-34. (Édition de ce manuscrit). 16. Ff. 142rb-149vb : liber quintus et est antidotarium in quo declarantur medicine universales et particula- res. Inc. : «Expletis igitur in precedentibus duobus libris membro- rum...». Éd. Hans Brockelmann, Die Chirurg-ie des Johannes Mesuë unior, Berlin, 1895 (thèse M.D. soutenue à l'Université de Berlin). (Éd. de ce manuscrit). 17. Ff. 150ra-150rb : : - Contre goûte - Contre chancre - Contre les emorroydes - Peire et accrus... font bien pisser Lectuare contre meselerie - Contre ronture - Onguement a g'arir goûte - Contre dissintates - For estancher sane de plaies - Se tu veus fendre un apostume - Se tu veus g'arir dertres - For tout encombrement et par tous maus du piz - For merveUeusement conforter le chief - <0raison>. Dex qui demoustra oniplorant avons proubale arg-u- ment en la résurrection saint Ladre... - Recepte. Prenes pimprenele... 18. Fol. 150rb : . Inc. : «Recipe jus pullo- rum...». 19. Fol. 150v : . Inc. : «Cisi Genov et epiphani Guill et hyla mau marcel Prisca fab ag vincens...». Ed. (de 33 autres versions) Oloph Odenius, «Cisiojani Latini. Neue Beitràge zur Bibliographie der metrischen Kalendarien des Mittelalters», ARV. Tidskrift for Nordisk Folkminnesforskning. Journal of Scandinavian FoikJore 15 (1959), pp. 61-154. 20. Ff. 151ra-160rb : FJoraIius. Hec moralia sunt de spinis gentilium poetarum velud rose ad nostram eruditionem excerpta... Inc. : «Inter cuncta leges et percunctabere doctos...». Fol. 160v blanc. lu - l. Ff. 161ra-162ra : . Inc. : «In scientiis opera- tivis illud quod régulât operatorem vel artificem est finis inten- tus...». 2. Ff. 162ra-162rb : Doctrina artificialis de incisionibus faciendis. Inc. : «Ad habendum complectam et artificialem doctrinam de inci- sionibus...». 3. Fol. 162v : Liber de siraplici me- dicina. Inc. : «Cogitanti michi de simplicium medicinarum virtuti- bus...». Cf. Thorndike, col. 229 et 230; mss Vaticano, Bibl. Apost. Vaticana, Pal. lat. 1144, ff. 37r-49v; 1250, ff. 30r-33v; 1253, ff. 183ra-188vb. Éd. G.H. Kroemer, Johannes de Sancto Paulo, Liber de simplicium medicinaruna virtutibus, Leipzig, 1920, pp. 6-43. 5. Ff. 165ra-165vb : Practica bona et utilïs de medicinis simplicibus ex dictis Mesue abreviata a magistro lohanne de . Inc. : «Me- dicine digestive colère simplices sunt hec : viola, rosa...». Cf. Thomdike, col. 861; mss Vaticano, Bibl. Apost. Vaticana, Pal. lat. 1157, ff. 68va-70rb; 1216, ff. 68va-70rb; 1229, ff. 62ra-68rb; 1316, ff. 297v-299r. Éd. M.A. Mehner, Johannes von Parma und seine Practicella, Leipzig, 1918. 6. Ff. 165vb-166rb : Bonus tractafus de herbis et medicinis speciebus pro quacumque parte corporis. Jnc. : «Herbe contra discrasiam cali- dam capitis solatrum barba iovis...». Cf. Thorndike, col. 610. f. 166rb-166va : Practica Mesue abreviata a mag-istro lohanne de Parma. Inc. : «Dicitur quod si radix acetose subpendatur ad colum habentis scrophulas...». 8. Ff. 166va-166vb : , Notabilia super librum reg-iminis acutarum eg-ritudinum. Inc. : «Omne quod fit iuvamentum in sanatione egritudinum est de arte medicine...». 9. Fol. 166vb : . Inc. : «Medice, veniens ad patien- tern quern numquam vidisti, primo dilig'enter considéra materiam...».

Description matérielle

Copiste:Inconnu
Lieu: 
Date:XIVe siècle
Nombre de feuillets:168
Foliotation:1-166 (n° 129 omis et 3 f. non numérotés)
Format:334 x 222 mm
Justification:270-275 x 65-85 mm
Support:Parchemin
Mise en page:2 colonnes
Décoration:Initiales filigranées bleues et rouges; pieds-de-mouche
Reliure: 
Notes:Les f. 57v-61v, 69v, 102r et 160v sont blancs.

Possesseurs

  • Philibert de La Mare (1615-1687)

Bibliographie

Permalien: https://arlima.net/no/18801

Voir aussi:
> IRHT: ARCA: md000000318b
Creative Commons License
Cette page est mise à disposition en vertu d'un contrat Creative Commons.
Rédaction: Laurent Brun
Dernière mise à jour: 7 novembre 2026